در تلاطم قیام سراسری ۱۴۰۴، تصویب قطعنامه پارلمان اروپا با اکثریت قاطع ۵۶۲رأی مثبت در برابر تنها ۹رأی مخالف، فراتر از یک بیانیهٔ تشریفاتی، به مثابهٔ یک تحول دیپلماتیک و نقطهعطفی در بازتعریف نسبت جهان با حاکمیت مستقر در ایران است. این قطعنامه، در واقع، سند «ابطال مشروعیت» نظامی است که دههها با تکیه بر «دیپلماسی گروگانگیری» و «رانت انرژی»، وجدان جهانی را به بازی گرفته بود. پارلمان اروپا نه تنها قتلهای گسترده را محکوم کرده، بلکه بر ماهیت «عمیقاً نامشروع و غیرانسانی» رژیمی انگشت گذارده است که تنها ستون نگهدارندهٔ آن «ترور، ترس و ارعاب» است.
سپاه پاسداران، یک سازمان تروریستی
بنیادیترین فراز این قطعنامه، مطالبهٔ بلادرنگ برای قرار دادن سپاه پاسداران و نهادهای وابسته به آن در فهرست سازمانهای تروریستی است. پارلمان اروپا با درکی عمیق از ساختار قدرت در ایران، سپاه را نه یک ارتش ملی، بلکه موتور محرکهٔ یک «سرکوب سیستماتیک و سراسری» شناسایی کرده است. سپاه پاسداران، همانگونه که در متن قطعنامه آمده، عامل اصلی تبدیل خیابانها به مسلخ و مسئول شنیعترین رویههای ضدانسانی، از جمله «اخاذی از خانوادههای قربانیان برای تحویل پیکرها» است. این نامگذاری، شریانهای حیاتی این اختاپوس نظامی-اقتصادی را در سطح بینالمللی هدف قرار میدهد و هر گونه تعامل با آن را به مثابهٔ همدستی در جنایت علیه بشریت صورتبندی میکند.
خاموشی ارتباطی؛ سلاخی حقیقت در تاریکی
قطعنامه به درستی بر یکی از «عمیقترین و پیچیدهترین خاموشیهای ارتباطی تاریخ جهانی» تأکید میورزد. قطع دسترسی به اینترنت و انزوای دیجیتال ایران، تنها یک ابزار کنترل نیست؛ بلکه بخشی از تکنولوژی سرکوب برای مکتوم نگاه داشتن ابعاد واقعی فاجعه است. پارلمان اروپا با برجسته کردن این موضوع، به جهان یادآور میشود که رژیم ولایت فقیه، نه تنها حیات فیزیکی شهروندان، بلکه «حق بر دانستن» و «امکان شهادت دادن» را نیز ترور کرده است. این خاموشی، خود سندی است بر «نامشروعیت» قدرتی که از بازتاب تصویر خویش در آینهٔ رسانههای آزاد هراسان است.
آزادی به مثابهٔ شرط لازم
دیپلماسی اروپایی، که سالها در تلهٔ «رئالپولیتیک» و مماشات گرفتار بود، اکنون به یک صراحت اخلاقی رسیده است. قطعنامه تصریح میکند که هر گونه عادیسازی روابط با ایران، گروگان «آزادی بیقیدوشرط زندانیان سیاسی» و «پایان راستیآزماییپذیر سرکوب» است. این بهمعنای پایان دوران چکهای سفیدامضا برای دیکتاتور است. نمایندگان مردم اروپا اکنون همبستگی کامل خود را با «جنبش اعتراضی شجاعانه و مشروع» مردم ایران اعلام کردهاند؛ جنبشی که پارلمان اروپا آن را فراتر از یک اعتراض گذرا و حاصل تجمعی از مطالبات انباشته برای کرامت و امنیت میداند.
تروریسم دیپلماتیک و ارعاب فرامرزی
بخش تکاندهندهٔ دیگر این قطعنامه، افشای نقش «نمایندگیهای دیپلماتیک ایران» در ارعاب جوامع ایرانی خارج از کشور است. این اعتراف که سفارتخانههای رژیم به کانونهای «اطلاعات نادرست و تهدید» بدل شدهاند، ضرورت بازنگری در امنیت ایرانیان مقیم اروپا را دوچندان میکند. رژیمی که حتی در قلب بروکسل و برلین نیز دست از تعقیب و آزار مخالفان برنمیدارد، تهدیدی مستقیم برای «نظم دموکراتیک جهانی» است.
از قطعنامه تا اقدام اجرایی
تصویب این قطعنامه با ۵۶۲رأی، پیامی روشن به علی خامنهای است: زمان خریدن اعتبار با گلوله به پایان رسیده است. مطالبهٔ دسترسی فوری «هیأت حقیقتیاب سازمان ملل» و تأکید بر ضرورت توقف فوری اعدامها، نشاندهندهٔ آن است که پروندهٔ حقوقبشر ایران از دایرهٔ تذکرات دوستانه خارج شده و به ساحت «مسئولیت کیفری بینالمللی» وارد گشته است.
این قطعنامه، پشتوانه سیاسی قیام ۱۴۰۴ در عرصهٔ بینالمللی است. رسمیت یافتن شجاعت مردم ایران در عالیترین نهاد دموکراتیک اروپا، بهمعنای آن است که جهان دیگر فریب روایتهای رژیم را نمیخورد. اکنون، مسیر عبور از این «رژیم غیرانسانی» هموارتر شده و ارادهٔ ملی ایرانیان برای نیل به دموکراسی، از حمایتی حقوقی و جهانی برخوردار گشته است.
