در حالی که برخی مذبوحانه تلاش میکنند آینده ایران را میان ۲تصویر کهنهٔ موروثی(سلطنتی و دینی) محصور کنند، هر روز صدایی بلند میشود و این روایت مضحک را به چالش میکشد. تازهترین نمونه، مقالهٔ مارتین پاتسلت است که در آن، با نگاهی صریح و هشداردهنده، بچهٔ شاه را «منبع تفرقه» در میان ایرانیان توصیف میکند؛ توصیفی که بیش از هر چیز، بازتاب واقعیتی است که مردم ایران با شعار «مرگ بر ستمگر، چه شاه باشه چه رهبر» در خیابانها بیان کردهاند.
پاتسلت در این مقاله با تأکید بر اهمیت تحولات ایران برای آلمان، از سیاستمداران این کشور میخواهد «با وضوح و حس مسئولیت» عمل کنند. او هشدار میدهد که سفر رضا پهلوی به برلین میتواند «سیگنالهای اشتباه» به جامعه ایران و افکار عمومی جهانی ارسال کند. او ریشه این شکاف را در میراث سنگین نظام سلطنتی میداند؛ جایی که نقش شاه و ساواک و جنایاتش هنوز در حافظه جمعی ایرانیان زنده است. جنایاتی که نه تنها از جانب بچهٔ شاه محکوم نشده که رسماً مورد افتخار و مباهات وی قرار گرفته است. به همین خاطر مارتین پاتسلت سیاستمدار و کارشناس آلمانی که بهعنوان «سیاستمدار CDU و متخصص ایران» شناخته میشود، تعارف را کنار گذاشته و در تشریح علت و ضرورت فاصله گرفتن از بچهٔ شاه سابق مینویسد: «رضا پهلوی یک چهره متحدکننده نیست، برعکس، او منبع تفرقه است. میراث رژیم شاه، بهویژه وحشیگری پلیس مخفی ساواک، برای بسیاری از ایرانیان عمیقاً دردناک است. هر چهره دموکراتیک معتبری باید با این گذشته روبهرو شود، نه اینکه آن را کماهمیت جلوه دهد یا حتی، مانند پهلوی اخیر، به آن افتخار کند».
پاتسلت همچنین به مواضع بحثبرانگیز بچهٔ شاه در حمایت از مداخلهٔ نظامی به ایران و تهدید اقوام ایرانی (بهویژه کردها) اشاره میکند و اظهارات وی «در مورد تماس با سپاه پاسداران»، را بهچالش میکشد.
اوج این مقاله اما طرح موضوع «دوگانهٔ فریب» است. وی با اشاره به اینکه «۴۷سال پیش، مردم ایران با یک انتخاب دوگانه روبهرو بودند: گزینه بین شاه و شیخ «هشدار میدهد که پهلوی و حامیانش با ترویج یک «دوگانه فریبنده» ـ انتخاب میان شاه و شیخ ـ در حال بازتولید همان خطایی هستند که در سال ۱۳۵۷ رخ داد. دوگانهیی که «بازگشت به سلطنت را تنها جایگزین برای حکومت دینی فعلی معرفی میکند و این به طرز خطرناکی گمراهکننده است».
با این همه از نظر نویسنده، جامعه ایران نه به گذشته بازمیگردد و نه به وضع موجود تن میدهد چرا که؛
«مردم ایران خود این موضوع را روشن کردهاند. در جریان قیامهای سراسری که اخیراً رخ داد، مردم شعار دادند: «مرگ بر ستمگر، چه شاه باشد چه رهبر».
