«خانم مریم رجوی نماد زنی است که آزادی را نه در شعار، بلکه در برنامه، در شجاعت و در ایستادگی معنا کرده است؛ آینده ایران بدون چنین رهبری دموکراتیک، آیندهای کامل نخواهد بود» - ریتا زوسموت
زنی که تا قُله آزادی پیش رفت
«آزادی، موهبتی نیست که قدرتها اعطا کنند؛ آزادی را انسانهای آزاده با بهای ایستادگی به تاریخ تحمیل میکنند».
با چنین باوری زیست و با چنین ایمانی جهان را ترک گفت. ریتا زوسموت، زنی که قامتش از جغرافیای آلمان فراتر رفت و صدایش تا قُله آزادی، تا آن بلندای بینام اما جاودانهای که وجدان بشری در آن مأوا دارد، امتداد یافت. او نه صرفاً یک سیاستمدار، که وجدان بیدارِ یک قاره بود؛ زنی که سیاست را از اسارت قدرت رها کرد و آن را به اخلاق، به مسئولیت و به انسان بازگرداند.
ریشهها: زاده از ویرانههای فاشیسم، بالیده در هوای آزادی
ریتا زوسموت از نسلی بود که کودکیاش در سایهٔ سنگین فاشیسم هیتلری گذشت؛ نسلی که ویرانی، سکوت تحمیلی و تحقیر انسان را با پوست و استخوان لمس کرد. اما او از آن تجربهٔ تاریک، کینه نیافرید؛ بلکه تعهد آفرید.
تعهد به اینکه دیگر هرگز، هیچ قدرتی، هیچ ایدئولوژیای و هیچ دولتی حق نداشته باشد آزادی انسان را قربانی بقا و سلطهٔ خود کند. از همینرو، مبارزهٔ سیاسی ریتا زوسموت، نه واکنشی مقطعی، بلکه پروژهیی اخلاقی و تاریخی بود: مبارزهیی پیوسته علیه هر شکل از استبداد، تبعیض، زنستیزی و سرکوب.
او در عالیترین سطوح قدرت رسمی آلمان ایستاد، اما هرگز اسیر مناسبات قدرت نشد. ریاست بوندستاگ برای او نه قله، که سنگر بود؛ سنگری برای دفاع از کرامت انسان.
آزادی، اگر جهانی است، پس مسئولیت نیز جهانی است
در منطق ریتا زوسموت، آزادی مرز نمیشناخت. او باور داشت اگر زنی در خاورمیانه به جرم اندیشیدن سرکوب شود، این زخم، وجدان اروپا را نیز میخراشد. از همین باور بود که نگاه او به مقاومت مردم ایران معطوف شد؛ نه از سر مصلحت سیاسی، بلکه از سر همسرنوشتی اخلاقی. او در کنار شورای ملی مقاومت ایران ایستاد، با حضور، با نام، با اعتبار سیاسی و اخلاقی خویش؛ زیرا در این شورا، پژواک همان آرمانی را میشنید که خود یک عمر برایش جنگیده بود: آزادی، برابری، و حاکمیت مردم.
ریتا زوسموت با شرکت در کنفرانسهای بینالمللی مرتبط با شورا، با ارسال پیامهای رسمی، و با دفاع آشکار از حقانیت مقاومت ایران در برابر دیکتاتوری مذهبی، نشان داد که حمایت از آزادی، برای او یک موضع تزئینی نبود، بلکه هزینهدادن آگاهانه بود.
پیوندی فراتر از سیاست: ریتا زوسموت و خانم مریم رجوی
ارتباط ریتا زوسموت با خانم مریم رجوی، رئیسجمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران رابطهای تشریفاتی یا گذرا نبود. این پیوند، پیوند دو زن از دو جغرافیا بود که هر دو، قدرت را نه هدف، بلکه ابزار رهایی انسان میدانستند. ریتا زوسموت در سخنرانیهای خود، بهویژه در گردهماییها و اجلاسهای مرتبط با مقاومت ایران، بارها تأکید کرد که آنچه خانم مریم رجوی، رئیسجمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران، ارائه میدهد صرفاً یک آلترناتیو سیاسی نیست، بلکه یک طرح تمدنی برای گذار از استبداد به جمهوریت دموکراتیک است.
او بهصراحت از برنامهٔ ۱۰مادهای خانم مریم رجوی بهعنوان متنی یاد میکرد که در آن، آزادی زن نه وعدهیی مبهم، بلکه ستون اصلی آیندهٔ ایران است.
ریتا زوسموت میگفت: رهبری که آزادی را از جایگاه زن آغاز میکند، دروغ نمیگوید. از نگاه او، خانم مریم رجوی، رئیسجمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران، نماد پیوند عقلانیت سیاسی با شجاعت اخلاقی بود؛ و همین ویژگی، دلیل حمایت پایدار و علنی او از شورا و مقاومت ایران شد.
سوگ یک قاره، اندوه یک جهان
اکنون که ریتا زوسموت از میان ما رفته است، جهان تنها یک سیاستمدار را از دست نداده؛ جهان، یکی از ستونهای اخلاقی خود را از دست داده است. زنانی که در سیاست قدم گذاشتند، آزادیخواهانی که در برابر دیکتاتوری ایستادند و مردمانی که باور داشتند هنوز میتوان شریف زیست و سیاست ورزید، امروز عزادارند. این فقدان، فقدان صدایی است که در شلوغترین میدانهای قدرت، همچنان صدای وجدان باقی ماند.
تسلیت به مقاومت، سلام به راه
به شورای ملی مقاومت ایران و بهویژه به خانم مریم رجوی، رئیسجمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران و به سازمان مجاهدین خلق ایران پرچم جانفشان آزادی طی ۶دهه، فقدان این دوست بزرگ، این همراه صادق آزادی، تسلیت گفته میشود. اما نام ریتا زوسموت، در سوگ نمیماند؛
او به حافظهٔ مبارزات آزادیخواهانهٔ جهان پیوسته است. زنانی چون او نمیمیرند؛ آنها به سمبلها و نمادها بدل میشوند، آتش میگیرند و از خاکسترشان ققنوسهای آزاد به راه سلام میکنند و تا مقصد آزادی راهنما خواهند بود...
سلام بر او که به واقع یک قاره و یک جهان در سوگش زمزمه آزادی را ازسرمیگیرند... و با یادش آزادی را معنی میکنند...
آرمان، کانون شورشی از تهران
مسئولیت محتوای مطالب وارده بر عهده نویسنده است