چهلمین روز شهادت شقایقهای محبوب آزادی در قیام دی ۱۴۰۴ را گرامی میداریم؛ روزی که نهفقط یادآور اندوهی عمیق و ملی، بلکه نشانهیی از زخم باز جامعهیی است که هنوز در جستوجوی آزادی، دموکراسی، برابری، عدالت و کرامت انسانی است. چهلم، در فرهنگ ما، تنها یک آیین سوگواری نیست؛ فرصتی است ــ بهطور خاص در شرایط کنونی ــ برای بازخوانی آنچه رخ داده و پرسش از آنچه هنوز بیپاسخ مانده است.
در این میان، سخنان خامنهای دربارهی وقایع ۱۸ و ۱۹ دیماه، نمک پاشیدن بر زخم باز و عمیق و گستردهی اجتماعی است که با موج واکنشهای مردم ایران مواجه شد. تقسیمبندی کشتهشدگان توسط خامنهای به چهار گروه «کودتاچیان مزدور»، «حافظان امنیت»، «رهگذران بیطرف» و «فریبخوردگان»، تلاش عامدانه برای انکار اعتراض و قیام میلیونیِ در دیماه گذشته است. تلاش برای تحریف واقعیتهای میدانی و انکار مشاهدات مردم و فیلمها، فقط خشم و نفرت مردم نسبت به خامنهای و دستگاه تبلیغات گوبلزی آن را بیشتر و بیشتر میکند.
در میان این چهار گروه دستساخت خامنهای، جای یک پرسش اساسی خالی است: آیا در میان هزاران انسانی که در آن روزها به خیابان آمدند و جان خود را از دست دادند، حتی یک «معترض» وجود نداشت؟! آیا میتوان چنین جمعیتی را، با چنین تنوعی از انگیزهها و خواستهها، در چارچوبهای از پیش تعیینشدهی حاکمیت جای داد؟ این پرسش، بسیار فراتر از یک چالش سیاسی، بلکه یک پرسش انسانی و اجتماعی و ملی است.
مردم ایران در اعتراض و قیامی میلیونی، به حق حیات اجتماعیشان در برابر حاکمیتی متکی بر نقض اولیهی حقوق بشر، پاسخ دادند. هر جامعهیی با استمرار این حیات و تأمین حقوق بشرش، زنده است. مردمی که به خیابان آمدند، شهروندانیاند که دغدغهی معیشت، آزادی، عدالت و آیندهی خود را دارند. اما خامنهای با کشتن عامدانهی اخلاق و وجدان، واقعیت میلیونیِ مردم را سانسور و انکار میکند.
اطلاق عنوان «رهگذران بیطرف» توسط خامنهای، تلاش عبث برای کاستن از صفوف یکپارچهی مردم حاضر در نبرد با حاکمیت است. اما مهمتر از این، ولی فقیه آمر قتل عام، نشانیِ قاتلان این «رهگذران بیطرف» را نمیدهد؛ در حالی که دوشکا و بی.کی.سی فقط در دست نیروهای حکومتی بود که با رگبارهای پیاپی، بسیاری را در پیادهروها کشتند.
این خامنهای است که فرمان حذف واژهی «معترض» را به روایتهای رسمی حکومتی داده است و در این سخنرانی هم وظایف دستگاه تبلیغاتی نظام را به آنان گوشزد میکند. اما توصیههای خامنهای فقط در همان سالن کارآمد است. آنچه به جامعهی ایران برمیگردد و در چهلم شهیدان شاهدیم، بههیچ گرفتن کرباسنامهی تجویز خامنهای برای نانخورهای نظام است.
مردم ایران اینروزها گرامیداشت چهلم شقایقهای آزادی را با حداکثر خلاقیت، نوآوری و تنوع و ابراز همبستگی در مقابل حاکمیت برگزار میکنند. اینروزها در آرامستانهای شهرهای ایران فریادهای انبوه «قسم به خون یاران ـ ایستادهایم تا پایان»، «میکشم، میکشم ـ آن که برادرم کشت» طنین ملی یافته و توسط میلیونها کاربر در شبکههای اجتماعی تکثیر و نشر مییابند. این است پاسخ ملی و استراتژیک به خامنهای.
