کنفرانس بین‌المللی «نه به اعدام در ایران: ضرورت حسابرسی از سردمداران رژیم و ارجاع پرونده جنایات به شورای امنیت» بستری برای گردهمایی حامیان بین‌المللی حقوق‌بشر و آزادی بود. در میان سخنرانی‌های این نشست، موضع‌گیری ژان پیر برار، رئیس کمیته فرانسوی برای ایران دموکراتیک و نماینده افتخاری مجلس ملی فرانسه، از زاویه‌یی راهبردی و ساختاری به مسأله آینده سیاسی ایران و خطرات پیش‌روی تغییرات بنیادین پرداخت. او با تکیه بر تجربه تاریخی مبارزات ضدفاشیستی در اروپا، کانون تحلیل خود را بر ممانعت از سرقت دست‌آوردهای مبارزاتی مردم و ضرورت مرزبندی قاطع میان دموکراسی‌خواهی اصیل و بقایای استبداد گذشته استوار ساخت.
همبستگی پارلمان فرانسه و یادآوری هزینه سنگین آزادی
ژان پیر برار سخنان خود را با ستایش از ایستادگی جامعه ایران در برابر ستم آغاز کرد و از همگرایی چشمگیر جامعه سیاسی فرانسه با این مطالبه دموکراتیک خبر داد:
«ما در پاریس، در مجلس ملی و سنا، موفق شدیم اکثریت نمایندگان پارلمان فرانسه را همراه کنیم؛ نمایندگانی که حمایت خود را از مقاومت و مردم ایران برای رهایی از دیکتاتوری اعلام کردند. این گامی بسیار مهم و دستاوردی برجسته است».
وی با یادآوری دوران تاریک اشغال فرانسه در جنگ جهانی دوم و مقاومت ملی در برابر نازیسم، بهای سنگین آزادی را بازگو کرد و با قیاس رنج‌های دو ملت خاطرنشان ساخت:
«مسلماً ما از تجربه تاریخ فرانسه و با یاد مقاومت در برابر نازی‌ها می‌دانیم که متأسفانه برای دستیابی به آزادی، خونهای بسیاری فدا می‌شود».
از دیدگاه این قانون‌گذار فرانسوی، پیشرفت جنبش‌های آزادیبخش به‌طور معمول با یک آفت تاریخی همراه است: ظهور مدعیانی که در روزهای سختی حضور نداشتند، اما هم‌زمان با تضعیف استبداد حاکم و در آستانه پیروزی، درصدد مصادره فداکاریهای مردم برمی‌آیند.
نقد آلترناتیوسازی از بقایای سلطنت
ژان پیر برار با بیانی بدون تعارف به نقد رویکرد بازماندگان نظام سلطنتی سابق پرداخت. او تلاش‌های صورت‌گرفته برای مطرح کردن رضا پهلوی به‌عنوان آلترناتیو یا گزینه‌یی برای دوران پس از فاشیسم دینی را به‌شدت مردود دانست:
«امروز شاهد ظهور جریانهایی هستید که هرگز در کنار مردم ایران نایستاده بودند، اما امروز سر برآورده‌اند و می‌کوشند بگویند: ما هم هستیم. به‌ویژه منظورم پسر شاه مخلوع ایران است؛ همان دیکتاتور سابق که آسیب‌های بی‌شماری به کشورش وارد کرد و اکنون پسرش که در آمریکا پناهنده است، سعی دارد وانمود کند که راه چاره یا جایگزین است. در حالی‌که او هرگز یک راه چاره نیست».
او ماهیت سرکوب در دوران پهلوی را یادآوری کرد و پلیس امنیتی آن نظام را به ساختارهای هراس‌افکن تاریخ اروپا تشبیه نمود:
«نه‌تنها پدرش جنایات هولناکی را به‌دست پلیس سیاسی خود، یعنی ساواک، رقم زد، ساواکی که به تعبیری هم‌چون گشتاپو در دوران نازی‌ها بود...»
برار ریشه عدم صلاحیت سیاسی فرزند شاه سابق را در امتناع مستمر او از اعلام برائت نسبت به جنایات آن دوران دانست. او استدلال کرد فردی که پیشینه استبدادی خانواده‌اش را تطهیر یا سکوت پیشه می‌کند، ظرفیت حرکت به‌سوی دموکراسی را نخواهد داشت:
«هرگز نباید از یاد برد که دیکتاتوری شاه جان هزاران هزار نفر را گرفت و این جان‌باختگان، نردبانی برای بالا رفتن پسر شاه نیستند؛ فردی که هرگز جنایات پدرش را محکوم نکرده است».
افشای سیاست‌های مماشات و تطهیر چهره‌های وابسته
بخش دیگر سخنان نماینده پیشین مجلس ملی فرانسه، انتقاد مستقیم از برخی نهادهای غربی بود که به‌زعم وی، با تلاش برای مشروعیت‌بخشی به بقایای دیکتاتوری گذشته، در پی تضعیف اپوزیسیون واقعی و تثبیت نوعی سازش با وضع موجود هستند. او به‌طور خاص به اقدام بنیاد آلمانی فردریش ناومن اشاره کرد. او این‌گونه تحرکات را نه راه‌حلی برای گذار به حاکمیت ملی، بلکه اهرمی برای ایجاد نوعی مصالحه به نفع بقای حاکمیت یا بخش‌هایی از آن دانست:
«این رویکرد، راهی برای تداوم ستم و حتی نجات‌بخشی از حکومت آخوندهاست؛ چرا که وقتی دیکتاتوری آخوندها در اثر پایداری مردم تضعیف شده است، نباید اجازه داد کسانی که پیش‌تر حامی نظام شاه بودند، بکوشند جایی در کنار آخوندها پیدا کنند و نوعی مصالحه به‌وجود آورند تا ملت ایران را از دستاورد مبارزات مقاومتشان محروم سازند».
مرزبندی بنیادین: «نه شاه، نه شیخ»
ژان پیر برار برای ترسیم چشم‌انداز دموکراتیک، شعار تاریخی و مردمی جامعه ایران را بازخوانی کرد و آن را یک اصل خدشه‌ناپذیر برای هر گونه همبستگی بین‌المللی با ایران آزاد فردا دانست:
«شعاری است که می‌گوید: نه شاه، نه شیخ؛ ما برای فرانسوی‌زبانان نیز همین را می‌گوییم: «نه شاه، نه شیخ. هر دوی آنها به یک اندازه هولناک و ستمگرند».
وی سخنان خود را با تعهد به استمرار نظارت و مقابله با هر گونه تحریف سیاسی به پایان رساند:
«ما در فرانسه هم‌چنان در کنار مبارزه دوستان ایرانی و مردم ایران خواهیم ایستاد و تمامی تلاش‌هایی را که برای مصادره این فداکاریها انجام می‌شود افشا خواهیم کرد... ما به تعهدات پیشین خود پایبند خواهیم بود و اجازه نخواهیم داد مردم ایران از پیروزی خود و ثمره فداکاریهایشان محروم شوند».
