در شرایطی که حاکمیت در آستانه مقاطع حساسی چون سالگرد قیام سراسری آبان ۹۸ تمامی دستگاههای اطلاعاتی، نظامی و انتظامی خود را در بالاترین سطح آمادهباش قرار میدهد، تشدید رویاروییهای میدانی نشاندهنده شکلگیری متغیری نوین در معادلات سیاسی و امنیتی ایران است. استمرار و گسترش عملیاتهای هدفمند در قلب کلانشهرها نهتنها آرایش امنیتی موجود را با چالش روبهرو ساخته، بلکه بیانگر تحولی ساختاری در نحوه مواجهه نیروهای میدانی با ماشین سرکوب است.
بازخوانی آماری فعالیت کانونهای شورشی
گزارشهای میدانی حاکی از رشد دوبرابری پراتیکهای انقلابی در هفتهٔ دوم آبان ۱۴۰۵ است؛ روندی صعودی که به ثبت ۲۳۰ رشته اقدام میدانی انجامیده است. واکاوی محتوایی این اقدامات نشان میدهد که این تحرکات تصادفی نبوده و با اهداف مشخص سیاسی و پاسخی سازمانیافته به اقدامات سرکوبگرانه هدایت شدهاند:
پاسخ به سالگرد قیام آبان ۹۸: اجرای ۹۰ پراتیک انقلابی و اقدام اعتراضی آتشین در پیوند با حافظه تاریخی قیام.
کارزار مخالفت با احکام اعدام: ۳۸ پراتیک هماهنگ تحت کارزار «نه به اعدام» در اعتراض به احکام صادر شده علیه زندانیان سیاسی.
واکنش به اعدام کنشگران: اجرای ۳۰ عملیات انفجار و تهاجم مستقیم به مراکز حاکمیتی در پاسخ به اجرای حکم اعدام امیرحسین ملکی و امیرحسین ابراهیمی، همراه با برگزاری ۱۰ برنامه یادبود در تهران و اصفهان.
کانونهای مقاومت منطقهای: اجرای بیش از ۶۰ پراتیک در استان سیستان و بلوچستان (بهویژه زاهدان) که بیانگر همپوشانی و پویایی کانونها در مناطق مختلف است.
توزیع جغرافیایی این اقدامات در مراکز استانهایی نظیر تهران، اصفهان، مشهد، تبریز، شیراز، کرمانشاه، بندرعباس، ساری و زاهدان حاکی از آن است که این تحرکات از سطح هستههای منفرد فراتر رفته و خصلتی سراسری یافته است.
غلبه بر خفقان؛ نفوذ به عمق کمربندهای امنیتی
اجرای موفقیتآمیز عملیات در مجاورت یا علیه مراکز حساس نظیر پایگاههای سپاه پاسداران، حوزههای بسیج، مقرهای انتظامی و قضایی-آن هم در محیطهای پوشیده از شبکههای نظارت تصویری و گشتهای پرتعداد لباسشخصی و انتظامی- حکایت از پیچیدگی تاکتیکی و هوشمندی میدانی کانونها دارد.
در این میان، ارزش سیاسی و روانی «پراتیکهای انقلابی» کمتر از تهاجمهای انفجاری نیست. برهم زدن توازن روانی حاکمیت در شرایط حکومتنظامی نانوشته، پیش از هر چیز نیازمند شجاعت، پذیرش بالاترین سطوح ریسک و نفی ارعاب سیستماتیک است. این اقدامات در عمل گزاره «تسلط مطلق امنیتی» را به چالش کشیدهاند.
فرهنگ «پرداخت بها»؛ گسست از انفعال و بیهزینگی
یکی از زیربناهای نظری این حرکتها، تقابل آشکار با ضدفرهنگ «بیهزینگی» در مبارزه سیاسی است. استدلال محوری این است که تغییرات بنیادین بدون پذیرش مخاطرات زیستی، امنیتی و فداکاریهای ساختاری ممکن نیست. بررسی سوابق رویاروییهای ماههای اخیر مقیاس عینی این هزینهها را نشان میدهد:
هزینههای انسانی در درگیریهای مستقیم: شهادت، بازداشت یا مفقود شدن ۱۰۰ رزمنده در جریان عملیات اسفندماه گذشته (پیش از نبردهای ۴۰روزه) پیرامون بیت خامنهای که اسامی آنان منتشر شد.
حمایت میدانی از قیام: بازداشت و ناپدیدسازی قهری بیش از دو هزار عضو و هوادار در جریان قیام دی ۱۴۰۴؛ بازهای که طی آن ۶۳۰ عملیات حفاظتی بهمنظور پاسداری از تجمعات مردمی به ثبت رسید و مشخصات این افراد به مراجع بینالمللی ارسال شد.
صدور و اجرای احکام اعدام: تیرباران و اعدام ۹ تن از قهرمانان کانونهای شورشی از آغاز درگیریها و تداوم صدور احکام اعدام برای سایر بازداشت شدگان.
این دادهها نشان میدهد که شورشگران و کانونهای شورشی با اشراف کامل به فرجام احتمالی-شامل اعدام، حبسهای بلندمدت و آسیب به زندگی شخصی- پا به میدان میگذارند و این فداکاری آگاهانه، نیروی محرکه اصلی استمرار این فعالیتهاست.
سازمانیافتگی و آرمان
تکرار و پیوستگی یک فعالیت انقلابی در شرایط خفقان، تنها با تهور فردی تبیین نمیشود. تحلیل عملکرد کانونها وجود دو مؤلفه کلیدی را آشکار میسازد:
انضباط تشکیلاتی و سازمانیافتگی: هر اقدام عملیاتی نیازمند زنجیرهیی متشکل از شناسایی اطلاعاتی، تحلیل محیطی، تأمین نیازمندیهای لجستیکی، حفاظت صحنه و مستندسازی رسانهیی (فیلمبرداری در حین عملیات) است. فقدان چنین پیوند تشکیلاتی، هر شبکهیی را در کوتاهمدت در برابر ضربات امنیتی آسیبپذیر میکند.
انگیزه آرمانی و فکری: عنصری که فرد را به عبور از محاسبات بقای فردی و پذیرش مرگ سوق میدهد، برخورداری از یک تعهد ایدئولوژیک عمیق به آرمان آزادی و تغییر ساختار سیاسی است. این جهانبینی توانسته تابآوری کانونها را در برابر فشار دستگاههای قضایی و امنیتی تضمین کند.
هراس بنیادین حاکمیت از این تحرکات، ناشی از تکثیر الگوی «نفی ترس» در سطح جامعه، رادیکالیزهشدن پتانسیل جوانان، و انتقال این پیام است که سد خفقان و ماشین سرکوب با اراده سازمانیافته قابل شکستن است.