گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶، بار دیگر به صحنه تجلی همبستگی بینالمللی با خواست مقاومت و مردم ایران برای سرنگونی استبداد مذهبی تبدیل شد. در میان شخصیتهای برجسته بینالمللی که در این رویداد به ایراد سخن پرداختند، سخنرانی جان برکو، رئیس و سخنگوی بلندپایه پارلمان انگلستان در میان سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۹، بازتاب گسترده hی داشت.
جان برکو با اتکا به پیشینهٔ سیاسی قدرتمند و تسلط کلامی خود، تحلیل جامع و قاطعی از وضعیت فعلی مقاومت ایران، سیاستهای مماشاتگرایانه غرب و ضرورت حمایت از طرح ۱۰ مادهای خانم مریم رجوی ارائه داد.
ایستادگی در برابر سیاست مماشات
بخش نخست و پرشور سخنان جان برکو به تلاشهای پشتپرده برای محدود کردن صدای مقاومت اختصاص داشت. وی با لحنی تند و افشاگرانه، اقدام مقامات پاریس در لغو تظاهرات مسالمتآمیز ایرانیان را یک «اقدام مضحک» و «تسلیم زشت» در برابر باجخواهی رژیم حاکم بر ایران خواند.
برکو با اشاره به اینکه دولتها ممکن است تحت تأثیر منافع کوتاهمدت یا فشارهای دیپلماتیک دست به چنین اقدامات توجیهناپذیری بزنند، تصریح کرد:
«آنها توانستند جلوی انجام تظاهرات را بگیرند، ولی نتوانستند ما را متوقف کنند. ما امروز اینجا با روحیهای بالا حضور داریم. رژیم ایران میتواند مردم خودش را کشتار کند، ولی کاری که نمیتواند بکند، کشتار یک "ایده" است».
او تأکید کرد که آرمان آزادی در قلب و روح مردم ایران زنده است و هیچ مانع تشکیلاتی یا ممنوعیت دولتی در اروپا نمیتواند شعله این جنبش را خاموش کند.
تجلیل از رهبری مریم رجوی و اصالت راهحل درونی
رئیس سابق پارلمان انگلستان در ادامه سخنان خود، مریم رجوی را بهعنوان «یک قهرمان آزادی، مدافع شجاع حقوقبشر و یکی از جسورترین انسانهای سراسر جهان» توصیف کرد.
برکو با رد قاطع اتهامات و تبلیغات سوء علیه مقاومت ایران، بر یک نکته استراتژیک دست گذاشت:
«خانم مریم رجوی هیچوقت از جنگ دفاع نکرده و هیچ موقع خواهان مداخله نظامی نشده، هیچ موقع نگفته که راهحل باید توسط قدرت یا سلاح خارجی به دست بیاد؛ بلکه گفته راهحل باید از طریق و توسط خواست و اراده مردم ایران به دست بیاد...»
نقد صریح جریانهای مدافع بازگشت به گذشته
یکی از برجستهترین و صریحترین بخشهای سخنرانی جان برکو، مرزبندی قاطع او با جریان سلطنتطلبی و شخص رضا پهلوی بود. برکو با اشاره به کارنامه خالی و بیعملی وی در دهههای گذشته، ادعای او برای نجات مردم ایران را زیر سؤال برد و با بیانی طنزآمیز و محکم گفت: «من میگویم تو با ما تماس نگیر و مطمئن باش ما هم با تو تماس نخواهیم گرفت!»
او با یادآوری اظهارات بچه شاه در ۱۲ آوریل مبنی بر افتخار به کارنامه گذشته خانوادهاش (دیکتاتوری پهلوی)، تأکید کرد که این جریان دموکراتیک نیست، بلکه نگاهی رو به عقب دارد. از نظر برکو، کسی که به گذشته استبدادی افتخار میکند، نمیتواند حامل پیام آزادی و دموکراسی برای آینده ایران باشد.
برنامه ۱۰ مادهای؛ نقشه راه آینده و پایداری اشرف ۳
برکو در مقابل جریانهای فرصتطلب، سازمان مجاهدین خلق و شورای ملی مقاومت ایران (NCRI) را جنبشی اصیل معرفی کرد که از اصل تغییر بنیادین حمایت میکند. وی مانیفست این تغییر را برنامه ۱۰ مادهای خانم مریم رجوی دانست که تضمینکننده جدایی دین از دولت، عدالت، حاکمیت قانون و دموکراسی کثرتگرا است.
وی با درود به پایداری مجاهدین در اشرف ۳، تأکید کرد که حمایت از این جنبش در پارلمان انگلستان، امری مقطعی نبوده، بلکه در تمام دوران ریاست او و پس از آن، بهصورت مستمر و فراجناحی ادامه داشته است.
فراخوان به دولتهای غربی
در پایان، جان برکو سیاستمداران غربی و دولت بریتانیا را به اتخاذ یک سیاست قاطع فراخواند. او خواستار آن شد که جامعه جهانی نظام ولایت فقیه را بهمثابه یک «حکومت بدنام و شکستخورده» بشناسد و بر برآورده شدن ۴ خواست اساسی مردم ایران تأکید کرد:
۱. آزادیهای اساسی و دموکراسی
۲. برقراری عدالت اجتماعی و قضایی
۳. حاکمیت مطلق قانون
۴. شناسایی حق مقاومت مردم ایران برای سرنگونی رژیم
او سخنان خود را با این تعهد محکم به پایان رساند که کارزار بینالمللی یاران مقاومت، هرگز تا تحقق کامل این اهداف و آزادی ایران متوقف نخواهد شد.