شارل میشل، رئیس شورای اروپا (۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴) و نخستوزیر پیشین بلژیک، در سخنرانی خود در گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶، با ارائه تحلیلی جامع و پرشور، مواضع خود را در قبال تحولات ایران، رد سیاستهای سازشکارانه و حمایت از آلترناتیو دموکراتیک بیان کرد. او با پیوند زدن مبارزات جاری مردم ایران به تاریخ آزادیخواهی اروپا، چارچوبی نوین برای درک مسئولیت بینالمللی در قبال بحران ایران ترسیم نمود.
غیرقابل انکار بودن اصول آزادی و کرامت انسانی
شارل میشل سخنان خود را با اشاره به اهمیت نمادین شهر پاریس، محل برگزاری این گردهمایی، آغاز کرد. او سپس با یادآوری تصویب اعلامیه جهانی حقوقبشر در این شهر در سال ۱۹۴۸، بر این نکته تأکید کرد که اصول آزادی و کرامت انسانی غیرقابل انکار هستند و گفت: «هیچ چیز و هیچکس نمیتواند این را پاک کند». او سکوت در برابر نقض فاحش حقوقبشر در ایران را ناپذیرفتنی خواند و تأکید کرد: «امروز محکوم کردن و نشان دادن واقعیتها اولین مسئولیت است؛ اگر نه سکوت به مجوزی برای کشتار تبدیل میشود».
رد مماشات و جنگ
بخش عمدهیی از سخنرانی رئیس پیشین شورای اروپا به نقد صریح سیاستهای بینالمللی در قبال رژیم حاکم بر ایران اختصاص داشت. وی با تکیه بر تجربههای تاریخی اروپا در مواجهه با فاشیسم و نازیسم، استراتژی مماشات را محکوم کرد و اظهار داشت:
«اولین پیامم این است که مماشات در برابر یک دیکتاتوری کارآیی ندارد... نه در دوره نازیسم کارآیی داشت... نه در روسیه، نه در ایران».
به باور میشل، این رویکرد دیپلماتیک تنها به رژیم فرصت داده است تا «برنامه هستهای خود را پیش ببرد، تروریسم و نفرت بپراکند و سرکوب در داخل را انجام دهد».
وی همزمان، گزینه جنگ خارجی را نیز رد کرد و با همصدا شدن با مواضع مریم رجوی، رئیسجمهور برگزیده شورای ملی مقاومت، اعلام داشت: «جنگ کارآیی ندارد». او با اشاره به دخالتهای نظامی گذشته و بیتوجهی به شرکای اروپایی، تأکید کرد که راهحلهای نظامی یا آتشبسهای موقت نمیتوانند به ریشههای عمیق فاجعه ایران بپردازند.
آلترناتیو دموکراتیک و برنامه ۱۰ مادهای
شارل میشل پس از رد گزینههای مماشات و جنگ، تنها راه عبور از وضع موجود را حمایت از یک جایگزین سازمانیافته داخلی دانست و گفت: «راه دیگری وجود دارد: یک آلترناتیو و آن مقاومت سازمانیافته، دموکراتیک و مصممی است که بر قیام مردم علیه استبداد تکیه دارد.
او در ادامه به تشریح برنامه ۱۰ مادهای مریم رجوی پرداخت و ارزشهای اصیل اتحادیه اروپا را در قلب این برنامه یافت:
«وقتی که من برنامه ۱۰ مادهای را میخوانم، در آن همان وعدههایی را میبینم که پدران اتحادیه اروپا، مؤسسان اتحادیه اروپا آنها بعد از جنگ جهانی مطرح کردند: دموکراسی، صلح و شکوفایی».
وی این برنامه را منبعی برای «عبور از تاریکاندیشی بهسمت نور» خواند و بر ارکان اصلی آن از جمله انتخاب دموکراتیک، لغو حکم اعدام، برابری جنسیتی، آزادی بیان و عقیده، جدایی دین از دولت و یک ایران غیرهستهای در صلح با همسایگان تأکید کرد.
آسیبپذیری رژیم و در تقدیر بودن تغییر
شارل میشل با ارزیابی وضعیت داخلی ایران، تصویری از رژیمی ارائه داد که با وجود نمایش اقتدار، از درون بهشدت آسیبپذیر است. او استدلال کرد که غارت ثروتهای ملی برای پروژههای هستهای و موشکی، مردم را از نیازهای اولیه محروم ساخته است.
شارل میشل وحشیگری و سرکوبگری حکومت را نشانهای از هراس آن دانست و گفت: «میزان ترس این رژیم را باید با وحشیگریهایش سنجید. این رژیم از جوانان میترسد، از دانشجویان میترسد، از زنان ایرانی میترسد... رژیمی که میترسد و اعدام میکند، رژیمی است که در مخمسه افتاده است».
شارل میشل در پایان، با فرستادن درود به مبارزان در اشرف ۳ و کانونهای شورشی در سراسر ایران، تأکید کرد که تغییر گریزناپذیر است و از جامعه جهانی خواست تا انفعال را کنار بگذارند: «تغییر در حرکت هست... هیچ سیستمی که روی ترس بنا شده باشد، نمیتواند در برابر مردمی مصمم در یک مبارزه عادلانه بایستد».
«شما تنها نیستید»
رئیس پیشین شورای اروپا سخنان خود را اینگونه بهپایان برد:
«ما صدای شما را میشنویم و به آن گوش فرامیدهیم؛ شما تنها نیستید. ما در برابر ارعاب، شیطانسازی و تهدیدها به شجاعت شما درود میفرستیم. تکرار میکنم که شما تنها نیستید و ما هر روز بیشازپیش در کنارتان خواهیم بود.
تاریخ بشریت، هر چند با آزمونهای سخت، قساوت و بیعدالتی نگاشته شده است، اما همزمان نشان میدهد که وقتی زنان و مردان بهپا خیزند و گردهم آیند، هیچ شکست یا مرگی پایان کار نخواهد بود؛ چرا که آنان توانایی تغییر مسیر تاریخ را دارند. من به این نیرو ایمان دارم؛ به قدرت انسانهای با اراده و مصممی که برای آزادی میکوشند.
امروز زمان تصمیمگیری است؛ همه ما باید در شمار مبارزان و سازندگان آزادی باشیم و در سمت درست تاریخ، در کنار ایرانی بایستیم که بر پایه یک جمهوری دموکراتیک بنا شده است. به امید آزادی برای ایران».
