728 x 90

خمینی، قانون اساسی و ولایت‌فقیه

زندان مرکزی زابل
زندان مرکزی زابل
1. چرا خمینی چه در عراق، چه در فرانسه و چه حتی در اوایل ورودش به ایران، پیوسته بر اصلاح قانون اساسی موجود (و نه لغو آن) تأکید می‌کرد؟

2. چرا خمینی تا چند ماه پس از رسیدن به قدرت، در مورد محتوای حکومتی که در نظر داشت، هیچ سخنی نگفت؟

3. موضع خمینی نسبت به قانون اساسی سابق چه بود و از چه زمانی تغییر کرد؟

4. کابوس ”ولایت فقیه“ به‌عنوان یک روش حکومتی با قانون اساسی منحصربه‌فردش، از چه تاریخی برای مردم ایران رونمایی شد؟

”مجتهدین هیچ‌وقت با نظام مملکت مخالفت نکردند
(مجتهدین) حکومت جائر را بهتر می‌دانند از نبودش!
هیچ فقیهی با اصل اساس سلطنت مخالفت نکرده
علمای بزرگ عالی‌مقام در تشکیلات مملکتی با سلاطین، همراهی‌ها کردند
پشتیبانی‌هایی که مجتهدین از دولت کردند در تواریخ مذکور است. اکنون شما می‌خواهید دولت را به آنها بدبین کنید!
فلانی برخلاف قانون اساسی، ملت مسلمان را که می‌خواهند عرض حال خود را به اعلیحضرت برسانند، ارعاب و تهدید می‌کند!
عناصر چاپلوسی می‌خواهند قانون اساسی را که ضامن ملیت و سلطنت است از اعتبار بیندازند“.

فکر می‌کنید این‌همه جملات قصار در دلبری از شاه و دربار از کیست؟ فلان آخوند فاسد درباری؟ رئیس حجتیه؟ وعاظ السلاطین؟ فلان آخوند ساواکی؟ یا امام! روح اله الموسوی الخمینی!
حقیقتاً هیچ آفتاب پرست و مارمولکی این همه تغییر رنگ نمی‌دهد که خمینی داد!
یکی از بزرگترین دروغ‌ها و زشت‌ترین خیانت‌های خمینی به مردم ایران در جریان انقلاب 57، مکر و حیله‌یی بود که در مورد مجلس مؤسسان و قانون اساسی به‌کار برد. او با قول به ایجاد ”مجلس مؤسسان و اصلاح قانون اساسی“ یا تنظیم قانون اساسیِ مصوب مؤسسان، وارد گود انقلاب 57 شد و با ”مجلس خبرگان و قانون ولایت‌فقیه“، خارج شد!
اگر به زندگی و نوشته‌های خمینی نگاه کنید، به‌رغم همهٴ ولنگاریهای فکری و قلمی‌اش، به‌روشنی درمی‌یابید بحث قانون اساسی و مقولهٴ ولایت‌فقیه نزد او، دو مطلب کاملاً مجزا از یکدیگر بوده به‌نحوی‌ که در جریان انقلاب 57 هم، وی حتی تا رسیدن به تهران و نطق بهشت زهرا و حتی پس از آن، دنبال علنی کردن نظریة مخوف ولایت‌فقیه نبوده و تمامی هم و غمش، یک‌سویه متوجه کسب قدرت و حفظ آن به هر ترتیب بوده و بس! نگاهی به سابقه اختلاف‌های خمینی با شاه هم مؤید همین ادعاست.

خمینی عاشق سینه چاک قانون اساسی و شاه!
خمینی در تمامی مکاتبات و نامه‌نگاریهایش به شاه و در تمامی تلگراف‌هایی که برای اعلیحضرت در همان دهه 40 فرستاده، گام به گام و خط به خط روی التزامش به قانون اساسی نظام سلطنتی طوری تکیه کرده که هر خواننده‌ای احساس می‌کند او از درباریها و اطرافیان شاه نسبت به قانون اساسی، دلسوزتر است. به‌عنوان نمونه به تلگرام وی به شاه که در تاریخ 15آبان 41 مخابره کرده، نگاه کنید تا دریابید چگونه غم نقض قانون اساسی نظام سلطنتی را می‌خورده!؟

خمینی خطاب به شاه: ”... آقای (اسداله) علم... برخلاف قانون اساسی، مطبوعات کشور را مختنق... می‌کند و... ، ملت مسلمان را که می‌خواهند عرض حال خود را به اعلیحضرت و علمای ملت برسانند، ارعاب و تهدید می‌کند… این‌جانب به حکم خیرخواهی... اعلیحضرت را متوجه می‌کنم... عناصری با چاپلوسی... می خواهند... قانون اساسی را که ضامن ملیت و سلطنت است... از اعتبار بیندازند“.
خمینی در حفظ و صیانت از قانون اساسی نظام سلطنتی آن‌چنان غیرتی بود که گاه مانند ”میرزا بنویس‌“‌های مجلس شورای ‌ملی به تذکر آیین‌نامه‌ای! در کادر قانون اساسی مبادرت می‌کرد!: تلگراف28مهر 48 خمینی به امیر اسداله علم: جناب آقای اسدالله علم... . مطمئن باشید تخلف از... قانون اساسی و قوانین موضوعه مجلس شوری برای شخص جنابعالی و دولت ایجاد مسئولیت شدید در پیشگاه مقدس خداوند قادر قاهر و نزد ملت مسلمان و قانون خواهد کرد... .. حق رأی دادن به زنها و انتخاب آنها در همه مراحل، مخالف نص اصل دوم از متمم قانون اساسی است.

نمونهٴ دیگر: «جناب آقای اسدالله علم عطف به تلگراف سابق اشعار می‌دارد، معلوم می‌شود شما... گمان کردید ممکن است در مقابل قرآن کریم و قانون اساسی و احساسات عمومی مردم قیام کرد. علما اعلام قم و نجف و سایر بلاد تذکر دادند که تصویبنامه غیرقانونی شما برخلاف شریعت اسلام و برخلاف قانون اساسی و قوانین مجلس است... اگر گمان کردید با تصویب‌نامه غلط و مخالف قانون اساسی می‌شود پایه‌های قانون اساسی را که ضامن ملیت و استقلال مملکت است، سست کرد... بسیار در خطا هستید... نصحیت می‌کنم که به اطاعت از خدای متعال و قانون اساسی گردن نهید... و از... تخلف از قانون اساسی بترسید!» روح الله الموسوی الخمینی. (اصل سند در آرشیو مرکز اسناد انقلاب اسلامی 1129 ص104 و 661 ص10).

این‌هم تصویر تلگراف خمینی به علم.
 
و باز هم دو نمونهٴ دیگر:
- «اگر... به قانون اساسی شما اتکا دارید، قانون اساسی مردم را آزادی داده... از این زورگوییها قانون منع کرده است. ما می‏گوییم شما آقا بیایید به قانون عمل کنید... قانون اساسی مطبوعات را آزاد کرده است، شما آزاد می‏کنید؟ ما مرتجعیم که می‏گوییم بگذارید به قانون اساسی عمل بشود...» (صحیفه امام، ج 1، ص 288)
-«اجبار ملت به ورود در حزب رستاخیز، نقض قانون اساسی است.» (منبع: بی‌نام، امام و قانون اساسی مشروطه، مجموعه‌ی آثار، کنگره‌ی خمینی و اندیشه‌ی حکومت اسلامی، جلد 4، 1378، ص 286.)

نگاهی به پیشینهٴ نظریات خمینی
خمینی وقتی در فضای باز سیاسی پس از شهریور 20 و سقوط رضاشاه (که مملکت تقریباً بی‌صاحب بود) جرأت کرد کتاب کشف الاسرارش را بنویسد، باز هم در همان کتاب، به‌رغم همه لنگ و لگدهایی که به قوانین عرفی موجود می‌زد، اما به همان سفت و سختی دوران جوانی‌اش، طرفدار قانون اساسی بود و می‌گفت: ”مجتهدین هیچ‌وقت بانظام مملکت.. مخالفت نکردند فرضا که این قوانین را برخلاف دستورات خدایی بدانند و حکومت را جائرانه تشخیص دهند باز مخالفت با آن نکرده و نمی‌کنند زیرا که این نظام پوسیده را باز بهتر می‌دانند از نبودش و لهذا حدود ولایت و حکومت را که تعیین می‌کنند بیشتر از چند امر نیست. از این جهت فتوی و قضاوت و دخالت در حفظ مال صغیر و قاصر و در بین آنها هیچ اسمی از حکومت نیست و ابداً از سلطنت اسمی نمی‌برند “ (کشف الاسرار ص 186). (خواننده در نظر دارد که این‌ها، سخنان دلسوزانهٴ خمینی خطاب به شاه جوان و لرزانی‌است که اگر استعمار و عواملش مانند ذکاءالملک زیر بغلش را نمی‌گرفتند چه بسا اصلاً دوام نمی‌آورد!)
خمینی در ص 186 همان کتاب خاضعانه نوشته: ”هیچ فقیهی تاکنون نگفته و در کتابی هم ننوشته که ما شاه هستیم یا سلطنت حق ماست!... و اگر گاهی هم با شخص سلطانی مخالفت کردند مخالفت با همان شخص بوده... و گرنه با اصل اساس سلطنت تاکنون از این طبقه مخالفتی ابراز نشده بلکه بسیار از علمای بزرگ عالی‌مقام در تشکیلات مملکتی با سلاطین، همراهی‌ها کردند مانند (فلانی و فلانی و... اسم می‌برد) و هر قدر هم دولت یا سلاطین با آنها (یعنی با فقیهان) بد سلوکی کردند و به آنها فشار آوردند، باز با اصل اساس تشکیلات و حکومت مخالفتی از آنها بروز نکرده و تواریخ همه در دست است و پشتیبانی‌هایی که مجتهدین از دولت کردند در تواریخ مذکور است. اکنون شما می‌خواهید دولت را به آنها بدبین کنید! “
ملاحظه می‌کنید همهٴ آنچه که خمینی از شاه و دستگاهش انتظار داشته، پذیرش عرایض صادقانهٴ جان‌نثار! برای حفظ ”نظم کهنه“‌ای بوده که در برابر پیشروی‌های ”بورژوازی“ عنقریب بود مانند برف آب شود (نکته‌ای که استعمارکهنه و نو هر دو همراه با عوامل نسبتاً دوراندیش داخلی‌شان مثل شاه و امینی و... به آن اشراف داشتند و درصدد مهندسی کردن آن بودند). خمینی در آن روزگار هیچ ابایی نداشت که بر همکاری آخوندها با شاهان و سلاطین و ”عشق یک طرفة“ علما به ”پادشاهان جا‌ئر و قوانین خلاف دستورات خدایی“ تأکید کند، سهل است خودش و تمامی علمای سلفش را هم در شمار محبان بارگاه سلطان، ملتزم به حفظ و صیانت همان قانون اساسی سلطنتی ثبت نام می‌کرد.
خمینی در این مسیر تا آنجا پیش رفت که بنا‌ به اسناد مندرج در اولین سلسله از این یادداشت‌ها، مشکل را نه در قانون اساسی یا قوانین ناشی از آنها یا ساختار حکومت و نظام سلطنتی، بلکه صرفاً در مدیریت برخی وزارتخانه‌ها دانسته و از اعلیحضرت همایون و پادشاه اسلام‌پناه درخواست کرد ریاست وزارت اوقاف و وزارت فرهنگ را به آخوندها (آن‌هم به شرط چاقو به واگذار کند. به این ترتیب که اگر آخوندها طی یک دورهٴ 10-15ساله نتوانستند رضایت شاه را در مدیریت آن دو وزارتخانه جلب کنند، آخوندها داوطلبانه کنار بروند) برای اطلاع بیشتر نگاه کنید به مقاله خمینی و تعهد به ساواک (سایت مجاهد) همین‌طور به کتاب صحیفة نور ج1 ص 97 و 98
کسی که این درافشانی‌های خمینی را ندیده باشد، به‌ویژه جوان امروزی، چگونه باور کند خمینی تا روزی که قدرت را با تمامی اهرم‌های آن در تهران قبضه نکرد، اصلاً برای مردم انقلابی ایران پدیده شوم ”ولایت فقیه “ را به‌عنوان قانون اساسی مملکت! ”رونمایی“ نکرد!

خمینی حتی در تهران هم از مردم ”تقیه“ می‌کرد!
خمینی نه تنها در پاریس بلکه بدتر از آن، حتی در ماه‌های اول به قدرت رسیدنش هم اسمی از ”اصل مترقی سلطنت مطلقه فقیه! “ نبرد و در تمامی مصاحبه‌هایی که با رسانه‌های گوناگون داشت، ”مار ولایت“ را از قوطی شامورطی بازی‌اش بیرون نیاورد.
او حتی در بدو ورودش به ایران و نطق معروفش در بهشت زهرا، مجدداً به ضرورت تشکیل مجلس مؤسسان و قانون اساسی پرداخت و آن را از خواسته‌های مبنایی ملت و انقلاب می‌نامید.
بهشت زهرا 12بهمن 57 خمینی: ”ای مردم! بیدار باشید، نقشه دارند می‌کشند... من عرض می‌کنم بر همه ما واجب است که این نهضت را ادامه بدهیم تا آنوقتی که این‌ها ساقط بشوند و ما به واسطه آرای مردم، مجلس مؤسسان درست بکنیم“.

ده روز بعد، سلطنت سرنگون شد و خمینی به قدرت رسید. کمی بعد محمد جواد باهنر که بعد از سی خرداد 60 نخست‌وزیر رجایی شد، در یک مصاحبه تلویزیونی ضمن طرح نکاتی دربارهٴ شورای انقلاب و تصمیم‌های خمینی گفت: ”در 22دی ماه 57، یعنی درست یک ماه قبل از پیروزی انقلاب در بیانیه‌یی که امام صادر فرمودند، این جملات آمد که ضمن بیانیه فرموده بودند: شورایی به نام شورای انقلاب اسلامی مرکب از افراد باصلاحیت و مسلمان و متعهد و مورد وثوق، موقتاً تعیین شده و شروع به‌کار خواهند کرد و از جمله وظایف این شورا بررسی مطالب و مطالعهٴ شرایط تأسیس دولت انتقالی و تهیهٴ مقدمات اولیهٴ آن و تشکیل مجلس مؤسسان و انجام انتخابات است“.

آغاز سرکوب، پایان تقیه!
اما کمی بعد، اوضاع به کلی تغییر کرد. خمینی خود به صحنه آمد و در یک سخنرانی تند، مجلس مؤسسان را یک ”الهامِ شیطانی“ نامید! در آن سخنرانی خمینی گفت: ”طرح مجلس مؤسسان، الهام گرفته از شیاطین و خطری برای اسلام است “ ! (کتاب صحیفة نور جلد7 ص 114) حالا چرا و به چه علت خمینی خودش در پاریس که بود و یا حتی هنگامی که در همان اوایل کار به ایران رسیده بود، قول تشکیل مجلس مؤسسان می‌داد و واسطه‌العقد ”الهام“ بین شیطان! و مردم انقلابی و مسلمان ایران می‌شد!؟ روشن نیست! مگر این‌که باز هم تلاش کنیم از لابلای سخنرانی‌های خودش ببینیم چه چیزی پیدا می‌کنیم! در ادامه همان سخنرانی، خمینی انگیزهٴ اصلی‌اش برای منتفی کردن مجلس مؤسسان را ”بالا آورده“ و گفت: ”گفتند بگذارید تا مجلس مؤسسان تشکیل بشد، مجلس مؤسسان یعنی چه؟ یعنی یک 200-300نفر در قشرهای مختلف. برای این‌که می‌دیدن اگه 300نفر بخوان در ایران یک کارهایی بکنن ممکنه یه مقداری از این قاچا‌ق‌ها هم توش باشد! “.
برای خواننده‌ای که چه بسا متوجه فارسی حرف زدن بلبشوی خمینی نشود، این‌جا یک توضیح اضافه ضروری است.
”مقداری از این قاچاق‌ها هم توش باشد“ یعنی چه؟
”قاچاق“ در جملهٴ خمینی یعنی انسانی که مردم او را با رأی خود و به‌عنوان نماینده، راهی مجلس مؤسسان کرده باشند اما آن نماینده، در شمار عناصر و عوامل باند خمینی نباشد و مثلاً عضو مجاهدین یا دیگر نیروهای مخالف ارتجاع باشد!
به این ترتیب، در فرهنگ خمینی، مخالفان و دگراندیشان در همان اولین ماه‌های پیروزی انقلاب تبدیل شدند به ”قاچاق! “ (منبع: کلیپ سخنرانی خمینی سریال سی خرداد ق7)

چگونه سر از این‌جا در آوردیم؟
کمی به عقب برگردیم. خمینی وقتی که در پاریس زد و بند‌هایش را با بیگانگان پیش می‌برد، به اطرافیانش سفارش می‌کرد برایش یک نسخة قانون اساسی بنویسند تا قابل ارایه به کدخدا و دیگر زعمای قدرت در گوآدلوپ باشد. قانونی که برای آنها قابل هضم باشد.
سال‌ها بعد (سال 1391) ”پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران“ نکات قابل توجهی دربارهٴ آن روزها و چگونگی آن خیانت بزرگ در مورد تشکیل مجلس مؤسسان و تدوین یک قانون اساسی برخاسته از مطالبات انقلابی مردم منتشر کرد.

 
فردی به نام ”محمد وحید قلفی“ نویسندهٴ کتاب ”مجلس خبرگان و حکومت دینی در ایران“که خود یکی از عوامل حکومتی است در گفتگو با پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران به تاریخ شنبه 26فروردین 91 به چند نکته مهم اشاره کرده و از جمله گفته:
”امام در ابتدا در آذرماه سال 57، بحث قانون اساسی جدید را مطرح نکرده‌اند. همان‌گونه که در ”کتاب مجلس خبرگان و حکومت دینی در ایران“ آمده، ایشان در اینجا به‌دنبال اصلاحاتی در قانون اساسی است (یعنی همان قانون اساسی زمان شاه) و معتقدند آن چیزی که به‌زور سر نیزه در سال 1304 و تغییرات بعدی قانون اساسی به وجود آمده، آنها را باید اصلاح و نظام سلطنت را از آن حذف کرد“.

من (محمد وحید قلفی) قدیمی‌ترین گزارشی را که در این زمینه یافته‌ام صحبتی است که آقای دکتر سید صادق طباطبایی در همایش آیت‌الله بهشتی و قانون اساسی مطرح می‌نمایند. ایشان می‌گوید: ”در یک روز زمستانی بعد از نشست گوآدلوپ که بحث رفتن شاه در آن مطرح می‌شود، امام من (صادق طباطبایی) را فراخواندند و فرمایشاتی در مورد بحث قانون اساسی داشتند“.
یک سری گزارش دیگر هم داریم که در مورد بحث قانون اساسی است که در کتاب به تفصیل به آن پرداخته شده است که ظاهراً هم‌زمان، چند قانون اساسی در حال نوشتن است.
یکی از آنها نسخه‌ای می‌باشد که به نام آقای حسن حبیبی، (وزیر دادگستری جنایتکار خمینی در جریان قتل‌عام 67) معروف است و آن پیش نویسی است که در پاریس تهیه می‌شود“. آقای سید صادق طباطبایی می‌گوید: موقعی که از پاریس به تهران آمدم آن پیش‌نویس همراه من بود“. (منبع: گفتگو با پایگاه اطلاع‌رسانی و خبر جماران 26فروردین 91)

 
محمدرضا معین فر (یک پژوهشگر حکومتی) در نوشته‌ای به نام ”سیر تدوین و تصویب قانون اساسی جمهوری اسلامی. مرکز اسناد انقلاب اسلامی. 1385“ گفته: ”خمینی پیش‌نویس تهیه شده توسط حبیبی را با خود به ایران آورد اما گروهی از حقوقدانها را مأمور تهیه پیش‌نویس دیگری کرد. به این منظور ناصر کاتوزیان، عبدالکریم لاهیجی، حسن حبیبی، محمدجعفر جعفری لنگرودی، ناصر میناچی و احمد صدرحاج سیدجوادی با کمک رضا زواره‌ای و سید علی خامنه‌ای مسئول شدند. (البته در لیستی که ناصر کاتوزیان از اعضا به‌دست داده‌است نام احمد صدرحاج سیدجوادی نیامده و از بنی صدر به‌عنوان یکی از اعضا نام برده شده‌است) و قرار بر این بود که این گروه در حسینیه ارشاد هر روز جلساتی برگزار کند و در مدت حدود یک ماه، این پیش‌نویس آماده شود. آقایان خامنه‌ای و زواره‌ای بیش از یکی دو جلسه در این شورا حاضر نشدند. در این پیش‌نویس، نظام حکومتی ایران به‌صورت جمهوری نیمه‌ریاستی، مشابه جمهوری پنجم فرانسه درآمده‌ بود. یعنی ریاست کشور برعهده رئیس‌جمهور منتخب مردم بود اما ریاست دولت را نخست‌وزیری به پیشنهاد رئیس‌جمهور و تأیید مجلس برعهده داشت. قوه مقننه کشور از یک مجلس به نام مجلس شورای ملی تشکیل می‌شد. شورای نگهبان قانون اساسی نیز در این پیشنویس وجود داشت (اما شکل انتخاب حقوقدانان و فقها کاملاً متفاوت از شرایط فعلی بود و رسیدگی آنها به قوانین در موارد خاصی انجام می‌پذیرفت. اشاره‌یی به ولایت فقیه نیز در این قانون اساسی وجود نداشت“ (منبع: وب سایت عباس امیرانتظام سخنگوی دولت موقت).

”آیت‌اله گلپایگانی مصر بود در قانون حتماً قید شود رئیس جمهور، مرد و شیعه اثنی عشری باشد. به دستور امام تغییرات فوق را در متن پیشنهادی قانون اساسی انجام دادیم“. (منبع: قانون اساسی اسلام، دوای همه دردها وب‌گاه جماران).

”ابتدا قرار بر این بود که این پیشنویس به‌صورت مستقیم به همه‌پرسی گذاشته شود. مهدی بازرگان و یدالله سحابی با این پیشنهاد مخالفت کردند. استدلال آنان این بود که به مردم قول تشکیل مجلس مؤسسان داده شده و باید با تشکیل این مجلس از طرف مردم، آرای عمومی، در بند بند قانون لحاظ شود. اما به‌دلیل کمبود وقت، امکان تشکیل این مجلس نیز میسر نشد و قرار بر این شد که مجلسی مختصرتر تشکیل گردد و بر مبنای پیشنویس تدوین شده، قانون اساسی را تعیین کند. این مجلس با عنوان ”مجلس خبرگان قانون اساسی“ تشکیل شد و سید روح‌الله خمینی دو ماه به آن وقت داد تا کار خود را انجام دهد“. (منبع: پژوهش معین‌فر)

لاشخورها از هرسو می‌رسند!
”در راه تدوین قانون در این مجلس، اختلاف و اعتراضهایی صورت گرفت. اولین مشکل از آنجا آغاز شد که این مجلس پیشنویس را به‌طور کامل کنار گذاشته و از اول به تدوین قانون پرداخت. دوم این‌که به جای دو ماه مقرر شده از طرف سید روح‌الله خمینی، کار مجلس بیش از سه ماه به طول انجامید. عده‌یی از اعضا و وزرای دولت موقت، ظاهراً به ابتکار عباس امیرانتظام، با همین دلایل طرحی را برای الغای این مجلس در نظر گرفتند که از طرف خمینی با آن مخالفت شد و در نهایت قانون اساسی را همان مجلس خبرگان تدوین کرد.
طرح ولایت فقیه برای اولین بار توسط ”حسن آیت“ در این مجلس مطرح شد. نظریه‌ای بر مبنای نظارت عالی‌ترین فقیه مذهب شیعه بر حکومت ایران که آیت‌الله حسین‌علی منتظری سال‌ها پیش در حوزه علمیه قم آن را به شاگردان خویش آموخته بود و مورد حمایت سید روح‌الله خمینی نیز قرار داشت.
آیت‌الله یزدی هم در جایی می‌گویند: پیامی از جانب امام رسیده و پیش نویسی فرستاده بودند و یادآوری می‌کنند که در یکی از حجره‌ها در حوزه علمیه قم تعدادی از افراد مشغول تنظیم پیش‌نویس قانون اساسی بودند.
آقای عمید زنجانی هم در خاطرات خودش یادآوری می‌کند که آیت‌الله العظمی مرعشی نجفی یک قانون اساسی تنظیم کرده، با 800 صفحه که احتمالاً مبانی را هم شامل می‌شده است
و همچنین آیت‌الله سید محمد باقر صدر هم کارهایی انجام دادند.
آقای دکتر ناصر کاتوزیان در کتاب "به سوی عدالت" یادآور می‌شوند که با تعدادی از افراد یک پیش‌نویس تهیه نمودند.
در نهایت پیش‌نویس قانون اساسی که در پاریس نگاشته شده با تلفیقی از نظرات مختلف به شورای انقلاب داده می‌شود؛ شورای انقلاب در آن تغییراتی به وجود می‌آورد و آن را پس از طی مراحل مختلف و تأیید مراجع و امام به دولت ابلاغ می‌کند که به‌طور مفصل در کتاب آمده است.
آیت‌الله بهشتی در مشروح مذاکرات از شصت نسخه یا شصت ویرایش قانون اساسی و چندین هزار پیشنهاد ارسالی به دبیرخانه مجلس خبرگان یاد می‌کند. ولی در این پژوهش، بیش از 10 مورد را پیدا نکرده‌ام (یعنی محمدرضا معین فر تهیه کننده کتاب سیر تدوین... پیدا نکرده)
سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، ساشا (عزت سحابی)، جبهه ملی و حزب توده و... کارهایی انجام می‌دهند که از تدوین یک قانون اساسی کامل تا تنظیم چند اصل و نقد اجتماعی سیاسی را در بر می‌گیرد. ولی اینها عمدتاً شامل اصلاحات یا دیدگاههای مختلف است. اینها پیش‌نویس های مختلفی است که تا موقع تشکیل مجلس خبرگان انتشار می‌یابد.
ولی پیش نویسی که به مجلس خبرگان ارائه می‌شود، تجدید نظر یا تفاهمی می‌باشد بین نسخه پاریس، نسخه‌ای که نهضت آزادی و دولت موقت تعریف کرده و پیش نویسی که به تأیید شورای انقلاب رسیده است به‌لحاظ ماهیت هم، پیش‌نویس با آن چیزی که در مجلس خبرگان تصویب می‌شود، متفاوت است.
در تمام پیش‌نویس‌ها چیزی به‌عنوان بحث ولایت فقیه را نداریم.
حزب جمهوری با این‌که در این دوره حضور جدی در فعالیتهای سیاسی دارد ولی پیش نویسی ارائه نمی‌کند. (منبع این قسمت تماما: پژوهش معین‌فر)

قانون اساسی انقلاب را حسن آیت (عامل استعمار و شاگرد مظفر بقایی) تعیین‌تکلیف کرد!
”وجه اشتراک تمام پیش‌نویس‌ها این است که ولایت فقیه در هیچ کدام از آنها نیست مگر یک نسخه.
پیش‌نویس سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، تنها نسخه‌ای است که بحثی از ولایت فقیه در آن می‌باشد.
در آنجا برای اولین بار در پیش‌نویس‌ها بحث ولایت فقیه مطرح می‌شود. شاید به همین جهت کیاوش نماینده مجلس در مذاکرات مجلس خبرگان درخواست می‌کند تا پیش‌نویس سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی در دستور کار مجلس خبرگان قرار گیرد.
البته نامه خیلی مهمی هم در آن دوره وجود دارد تحت عنوان نامه‌یی با 100 امضا که احتمال می‌دهم این همان بحثهای پیش نویسی باشد که حوزه علمیه قم یا علما بر روی آن کار کرده‌اند. چون پیشنهادهایی که در این نامه می‌دهند همخوانیها و مطابقتهایی با اصل 110 قانون اساسی وجود دارد که در پیش‌نویس‌ها وجود ندارد.
نامه بسیار جدی دیگر، نامه آیت‌الله العظمی گلپایگانی در آستانه انتخابات است که ولایت فقیه را اساس حکومت جدید در ایران اعلام می‌کند“. (منبع این قسمت تماما: پژوهش معین‌فر)
(جهت اطلاع خوانندگان، آخوند محمدرضا گلپایگانی در شمار روحانیانی بود که در سال‌های دهه 50 و مبارزات ضددیکتاتوری مردم ایران، مصداق تمام‌عیار چیزی بود که همین خمینی با برچسب ”آخوند درباری“ آنها را می‌کوبید، وی در هیچ‌یک از نوشته‌های قبل از انقلابش کلمه‌ای دربارهٴ ولایت‌فقیه ننوشته و همیشه در شمار اولین کسانی بود که در عید و عزا به شاه تبریک و تسلیت می‌گفت).
همزمان علی خامنه‌ای همراه دیگر عوامل خمینی در گوشه و کنار شهر راه افتاده و خواستار اعمال اصل ”ولایتٍ والی معصوم“ در قانون اساسی می‌شود! و به این ترتیب پیشاپیش والی یا حاکم آینده را در شمار ا‌ئمه معصوم شیعه قرار می‌دهد! امری که تماماً برخلاف آموزش‌ها و تعالیم مکتب تشیع و اسائه به ساحت ”ائمه هدی“ و مصداق عینی یک ”امام سازی شرک آلود و جاهلی“ است.

”حتی در شورای انقلاب برای مدت کوتاهی در این باره صحبت می‌شود که مجلس لازم نیست و همان پیش‌نویس که به تأیید شورای انقلاب، امام و مراجع رسیده برای رفراندوم به مردم ارائه شود. ولی دولت موقت برای این‌که یکی از وعده‌های امام- مجلس مؤسسان - دچار اختلال نشود، بر تشکیل مجلس مؤسسان اصرار می‌کند و در نهایت، بحث مجلس مؤسسان به مجلس خبرگان تبدیل می‌شود. و امام جهت حل مشکل نیروهای انقلاب پا به میدان می‌گذارد. بدین ترتیب حدود 80تن از علما در درجاتی نزدیک مرجعیت تا سطوح پایین‌تر به مجلس خبرگان راه می‌یابند که تاثیر به‌سزایی در تدوین قانون اساسی دارند“ (منبع: پژوهش معین‌فر).

آشی که خیلی ”تند پخته“ و خیلی ”زود سرو“ شد
از ظاهر نوشته‌های همین سند (کتاب مجلس خبرگان و حکومت دینی در ایران) بر می‌آید، کمااینکه کسانی هم که آن سال‌ها را به یاد دارند به‌خاطر می‌آورند، قانون ولایت‌فقیه خیلی با سرعت و با عجلة بسیار، در واقع ”سرهم‌بندی شد“ و خمینی هم پیوسته به خبرگانش فشار می‌آورد زودتر ”کلک“ کار را بکنند و کار قانون نویسی را تمام کنند! همین امر باعث بروز اشکال‌های جدی و تناقض‌های بنیادین در قانون اساسی دست‌پخت خبرگان شد. تناقض‌هایی که تا همین امروز هم آثار و عواقب آن، در سرتاپای نظام عمل می‌کنند و به نوعی انشقاق و شکاف را در کل نظام آخوندی، به‌ویژه در رأس هرم قدرت آن نهادینه کرده است (مهم‌ترین تناقض، همان تضاد بنیادین در دوگانگی قدرت در رأس نظام بین ”خلافت“ و ”جمهوریت“ است) عوارضی که از چشم خمینی پنهان نبود و همواره درصدد رفع و رجوع آن بود. کما این‌که نویسندهٴ ”کتاب مجلس خبرگان و حکومت دینی در ایران“ هم به ضرورت بازنگری و انجام تعمیرات در قانون اساسی مونتاژ شده، معترف بوده و این‌گونه نوشته:
”بازنگری در پیش‌نویس قانون اساسی مطرح بود ولی در قانون اساسی 58 حذف می‌شود. دلیل آن هم نگرانی نمایندگان مجلس خبرگان است مبنی بر این‌که قانون اساسی به سرعت مورد سؤال قرار بگیرد و بازنگری شود. این نگرانی به اندازه‌ای است که اصلاً بحث بازنگری در قانون اساسی پیش‌بینی نمی‌شود“.

البته بگذریم که خمینی اساساً کاری به‌کار قانون نداشت و هر گاه و هر جا که مصلحتش ایجاب می‌کرد، وارد می‌شد و با چوب جادوگری‌اش قضیه را کن فیکون می‌کرد! یک مورد را نویسندهٴ همین ”کتاب قانون اساسی“ توضیح داده و نوشته: ”یک مورد را امام در همان سال‌های ابتدایی پیروزی انقلاب خلاف قانون اساسی انجام می‌دهد و آن تغییر عنوان مجلس شورای ملی به مجلس شورای اسلامی است! “

 
خمینی در جریان بازنگری قانون اساسی که در اردیبهشت 1368 انجام شد از این‌هم بدتر عمل کرد! او برای بازنگری، خودش یک هیأت 20نفره مشخص کرد و به آنها حکم کرد تا در یک بازة زمانی دو ماهه، چه‌کار بکنند و چه‌کار نکنند. البته با مرگ خمینی این دو ماه کمی بیشتر شد و حاصل کارشان در 6مرداد 68 تمام و با یک همه‌پرسی نمایشی، تصویب شد تا هر مجتهدی بتواند بعد از خمینی، رهبر بشود! ضمن این‌که شخص رهبر هم به اختیاراتی ”خداگونه“ دست یافت و ”ولایت امر“ به ”ولایت مطلقه “ تبدیل شد.

 
نگاهی هم به‌ خاطرات رفسنجانی
(منبع: کتاب امام خمینی به روایت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی. ناشر مؤسسه تنظیم و نشر آثار خمینی. تهران. پدیدآورنده عبدالرزاق اهوازی)
رفسنجانی اعتراف می‌کند خمینی تا قبل از پیام تشکیل شورای انقلاب و به جز آنچه که در حکم نخست‌وزیری بازرگان در مورد ضرورت تشکیل مجلس مؤسسان برای تدوین قانون اساسی نوشته، در چند جای دیگر هم به این ضرورت تأکید کرده، گرچه که هرگز جز‌ئیات آن را تشریح نکرده.
(ص 108 کتاب امام خمینی به روایت آیت‌الله هاشمی)
رفسنجانی در مورد اصل ولایت‌فقیه و جایگاه آن در قانون اساسی می‌گوید: ”اصل ولایت فقیه و محتوای آن را، امام، سالها پیش در نجف بحث کرده بودند و تقریباً از‏‎ ‎‏نظر تئوری موضوع روشن بود، امّا در مورد شکل اجرایی آن، فکری نشده بود.‏
‏‏به همین دلیل در پیش‌نویس قانون اساسی ـ که جمعی از کارشناسان و حقوق‌دانان با‏‎ ‎‏دیدن قوانین اساسی دنیا، آن را تهیه کرده بودند ـ بحثی از ولایت فقیه نیامده بود. آن‏‎ ‎‏پیش‌نویس در شورای انقلاب که آمد، آنجا هم این بحث، به ذهنمان نرسید که بگنجانیم‏‎ ‎‏و وقتی هم این پیش‌نویس را پس از تصویب شورای انقلاب، خدمت امام دادیم و‏‎ ‎‏حضرات آیات گلپایگانی، شریعتمداری، نجفی مرعشی و دیگر علمایی که آن موقع‏‎ ‎‏بودند، آن را دیدند؛ آنها هم گنجاندن این بحث در متن قانون به ذهن‌شان نرسید.‏.. میان همه ما محرز بود که باید معارف و احکام اسلامی اجرا شود آن هم در‏‎ ‎‏همه سطوح، امّا این‌که در قالب سیستم ولایت فقیه باشد، یا نه، ما تا آن روز چنین‏‎ ‎‏تصوری نداشتیم، بلکه همین بحث «علمای تراز اول» که در زمان مشروطیت بود، ‏‎ ‎‏هم‌چنان مطرح بود.‏
‏‏امام هم وقتی که این بحث به‌طور جدّی مطرح و متوجه شدند این نقص در‏‎ ‎‏پیش‌نویس قانون اساسی بوده است، خیلی محکم ایستادند و از آوردن مسأله ولایت فقیه‏‎ ‎‏در قانون اساسی دفاع کردند“
(همان منبع)
و به این ترتیب، قانون اساسی ولایت‌فقیه مانند یک ”فست فود “ به شام و ناهار و صبحانه یک ملت تبدیل شد. غذایی که نزدیک به 4دهه است باید آن را مانند ”زهر مار“ سر بکشد و هوایی اسیدی که هر لحظه باید درون و بیرونش را بسوزاند و جزغاله کند.

رو در رویی مجاهدین و خمینی
مجاهدین خلق که در رفراندوم 11 و 12فروردین 58 در رابطه با نوع حکومت مشروط به مواضعی که اعلام کردند شرکت کردند، در جریان مجلس خبرگان و تصویب قانون اساسی تمام تلاش خود را کردند تا با استفاده از راهکارهای قانونی، مانع تصویب آن شوند. آنها در این مسیر تنها نیروی سراسری و مطرحی بودند که به مخالفت با قانونی کردن اصل ولایت‌فقیه برخاستند. گرچه که طیفی از نیروهای کوچک‌تر سیاسی یا منطقه‌یی به اضافهٴ برخی از روشنفکران را هم پشت سر خود داشتند.

 
مخالفت مجاهدین و طیف سیاسی مؤتلف‌شان به سرعت می‌رفت که به یک مانع جدی در برابر منویات شوم خمینی تبدیل شود اما خمینی با سرعتی نامعمول و حتی به قیمت ریخت‌وپاش در کل و جز‌ء قانون اساسی‌اش، سریعاً ”ته “ کار را بست! و آن را به تصویب رساند. با تحریم رفراندوم قانون اساسی توسط مجاهدین خلق، نزدیک به 5 میلیون نفر از رأی دهندگان نیز به خمینی و قانونش پشت کردند. این چیزی نزدیک به 25 درصد دارندگان حق رأی بود که در همان اولین سال انقلاب، از خمینی جدا شدند و به خطوط سیاسی مجاهدین پیوستند.

(تعداد شرکت کنندگان در اولین رفراندوم 20 میلیون و 440هزار و 108نفر بود و تعداد شرکت کنندگان در رفراندوم قانون اساسی در پاییز 58 به 15 میلیون و 690هزار و 142نفر سقوط کرد. امری که برای خمینی، هم یک علامت هشدار و هم یک عامل سیاسی ترسناک بود).

نفرت مردم از اصل ولایت‌فقیه
و تنوره کشیدن خمینی: حرف همگی‌تان را به دیوار می‌کوبم!


نگاهی به برخی سخنان خمینی در آن مقطع، میزان نفرت مردم از قانون ولایت‌فقیه، همین‌طور علت دست‌پاچگی خمینی در قانونی کردن هرچه سریعتر قضیه را نشان می‌دهد. خمینی پیوسته و با مناسبت و بی‌مناسبت جلوی دوربین تلویزیون می‌نشست و تلاش می‌کرد به مردم و حتی قوای انتظامی (منظورش نیروهای نظامی است چون آن روزها نیروی انتظامی وجود نداشت!) و نویسندگان و روشنفکران اطمینان خاطر بدهد که اصل ولایت‌فقیه خوب است و آنقدر‌ها هم بد نیست!
خمینی 28شهریور 58: «من به همه ملت، به همه قوای انتظامی، اطمینان می‏دهم که امر دولت اسلامی، اگر با نظارت فقیه و ولایت فقیه باشد، آسیبی بر این مملکت نخواهد وارد شد. گویندگان و نویسندگان نترسند از حکومت اسلامی، و نترسند از ولایت فقیه‏.»
«نگویید... با ولایت فقیه اسلام تباه می‏شود! این معنایش تکذیب ائمه است؛ تکذیب اسلام است‏.»
خمینی 12مهر 58: «به حرفهای آنهایی که برخلاف مسیر اسلام هستند و خودشان را روشنفکر حساب می‏کنند و می‏خواهند ولایت فقیه را قبول نکنند [اعتنا نکنید] اگر چنان‌چه فقیه در کار نباشد، ولایت فقیه در کار نباشد، طاغوت است.»

فضای سیاسی به‌گونه‌یی بود که امواج مخالفت با خمینی و قانون اساسی‌ ولایت‌فقیه تا درون مجلس خبرگان هم نفوذ کرده بود. از این‌رو خمینی خطاب به برخی نمایندگان عضو مجلس خبرگان که مخالف ولایت‌فقیه بودند در همان روز 12مهر 58 تشر زد و گفت اگر همگی‌تان هم مخالفت کنید از مجلس بیرونتان می‌کنم و حرف‌تان را هم به دیوار می‌کوبم!
خمینی: «چشم‏هایتان را باز کنید! اهل خبره چشمشان را باز کنند. ... همه‏تان هم اگر چنان‌چه یک چیزی بگویید که برخلاف مصالح اسلام باشد، وکیل نیستید؛ حرفتان قبول نیست، مقبول نیست. ما به دیوار می‏زنیم آن حرفی را که برخلاف مصالح اسلام باشد. “
و بعد هم برای این‌که حتی همان مجلس خبرگان دست‌ساز خودش را هم تماماً مصلوب الاراده کند روز 30مهر 58 گفت: «قضیه ولایت فقیه یک چیزی نیست که مجلس خبرگان ایجاد کرده باشد. ولایت فقیه یک چیزی است که خدای تبارک و تعالی درست کرده است.» خمینی البته هرگز خود را ملزم به توضیح این نکته ندانست که این، چه ”قانون خدا ساخته‌“‌ای است که تا همین دو ماه پیش یادش نبود و در تمامی پیش نویس‌های 60 گانه‌ای که از قانون اساسی تنظیم کرده بودند، از قلم افتاده بود!؟ در پاریس فراموشش کرده بود! و حتی در بهشت زهرا هم این قانون خدایی از صفحه ذهن وضمیرش پاک شده بود و فقط وقتی کمی به اهرم‌های قدرت مسلط شد، یادش آمد که یک چنین قانونی خدایی‌ای هم هست و اصلاً ”ام القوانین“ است و مضحک‌تر آن‌که در مقام تصحیحش حتی تا سال 1368 هم فراموش کرد که بگوید این ولایت ”مطلقه“ است و خلاصه...

در کش و قوس آن روزها گاه می‌شد که خمینی در تعادل قوای سیاسی کم می‌آورد و ناگزیر زبان ”زور“ را غلاف می‌کرد و با نیرنگ و لابه، زبان به پرت‌وپلا می‌گشود. مانند آنچه که روز 9آبان 58 گفت: «شما موافقت کنید با این ولایت فقیه. ولایت فقیه برای مسلمین یک هدیه‏ای است که خدای تبارک و تعالی داده است. مٍن‌ جمله همین معنایی که شما سؤال کردید و طرح کردید که خوب، زنهایی که الآن شوهر دارند چنان‌چه گرفتاریهایی داشته باشند، چه باید بکنند؟ آنها رجوع می‏کنند به آنجایی که فقیه هست!» (جوانانی که آن روزها را ندیده و تنها تصویرشان از خمینی همانی ‌است که از تلویزیون حکومتی دیده‌اند، می‌توانند یک‌بار دیگر این دو سه نقل قول‌ اخیر را بخوانند، آنها را با هم مقایسه کنند و کمی نسبت به روانشناسی ”امام روح الله“ اشراف پیدا کنند).

کجا با این عجله؟
اگر سرتا سر موضع‌گیریهای خمینی در قبال انتخابات و رفراندو‌م‌هایی که در سال 1358 برگزار کرد را نگاه کنید با عنصری از ”عجله “ و ”شتاب‌زدگی“ روبه‌رو می‌شوید که چه بسا برای ناظر ناآشنا، مفهوم نباشد. خمینی تقریباً یک‌ماه و نیم پس از به قدرت رسیدن، با سرعتی سرسام‌آور شروع به برگزاری ”انتخابات پشت انتخابات“ کرد و اصلاً هم برایش مهم نبود که چه تعداد از مردم در آنها شرکت می‌کنند یا نمی‌کنند! هر سیاستمدار یا به هر حال کسی‌ که زمام امور جامعه به هر ترتیب به دستش می‌افتد، تمام توان خود را صرف حفظ وحدت، همین‌ طور کشاندن مخالفانش به عرصه فعالیت‌های سیاسی مسالمت‌آمیز و دور کردن آنها از عرصه فعالیت‌های خصمانه و برانداز می‌کند. حتی به نوعی امکان مشارکت آنها در فعالیت‌های متعارف را فراهم می‌کند تا از تبدیل آنها به اپوزیسیون ”غیرقانونی و زیرزمینی“ جلوگیری کند اما رویکرد خمینی تماماً برعکس بود!

به‌عنوان نمونه وقتی مجاهدین خلق که یکی از دو نیروی مسلح اصلی ضددیکتاتوری در زمان شاه بودند، پس از رأی مثبت مشروط به تغییر سلطنت در اولین رفراندوم خمینی تلاش کردند با ورود به مبارزات پارلمانی، وارد فعالیت سیاسی شوند، اولین کسی که جلویشان پیچید شخص خمینی بود! خمینی در ضدیت با تلاش‌های مجاهدین برای تشکیل مجلس مؤسسان در نطقی گفت: ”افتاده‌اند دوره که نه! ما می‌خواهیم مجلس مؤسسان باشد! آن مجلس مؤسسان عریض و طویلی که 600 ـ 700نفر باید جمع بشوند که اگر بخواهد اصلش تحقق پیدا بکند. یک شش ماهی لازم است… . بعد هم افراد مختلف افراد مغرض نمی‌گذارند که این قانون درست تحقق پیدا کند نظرشان به این است، که طول بکشد… آنها توطئه‌ها را بکنند… . صحیفه نور، ج133/7“
راستی چرا خمینی از مجلس مؤسسانی که فرضا ”یک شش ماهی“ هم طول بکشد، آن‌همه وحشت داشت؟
چرا از این‌که 600- 700نفر نمایندگان ملت بیایند و در یک مجلس خبرگان، قانون اساسی جدیدی را تدوین کنند، آن‌قدر بیم‌ناک بود؟ خودش می‌گوید ” توطئه“ ! توطئه یعنی چه؟

اما توطئه!
البته در اسنادی که تا همین‌جای مطلب ارایه شده‌اند، روشن است علت ترس خمینی چیست. اما بد نیست در همین زمینه به سندی نگاه کنیم که یکی از دانشجویان خط امام از درون سفارت آمریکا به بیرون درز داد و همان زمان در نشریهٴ مجاهد چاپ شد. سندی که علت آن‌همه عجله برای برگزاری انتخابات و آنهمه ضدیت خمینی با مجاهدین خلق و دیگر نیروهای مترقی را بیان می‌کند. (آن دانشجوی پیرو خط امام، هنگامی که درون سفارت با افشای گزینشی اسناد سفارت توسط سران‌شان روبه‌رو شد و به ماهیت جریان پیرو خط امام پی برد، بنا‌ به حکم وجدانش عمل کرد و برخی اسناد را که توانست، افشا کرد) اما سندی که آن دانشجو افشا کرد:
 
 
این، سندی است به شمارهٴ 5127. تاریخ 17 می 1979. از سفارت آمریکا در تهران به وزیر امور خارجه واشینگتن دی سی. فوری 1493. با طبقه‌بندی محرمانه. تأیید شده توسط کاردار سفارت چارلز ناس. انجام کار توسط مأمور سیاسی جی – دی – استمپل.
موضوع: نظر یک مأمور کمیته در مورد بافت دوگانهٴ حکومت.
بند 6 گزارش: ”نظر منبع (یعنی نظر همان مأمور کمیته نیاوران که ظاهراً در یک نشست توجیهی مقامات بالاترش شرکت داشته) این است که نهضت اسلامی هرچه زودتر بایستی – به‌رغم ضعفهایش – اقدام به بازسازی کند. در حالی که هنوز نیروهای چپ، بسیار سازمان‌یافته هستند و نمی‌توانند در مقابل نهضت اسلامی با موفقیت مبارزه جویی کنند. بر اساس تجربیات منبع در نیاوران، تا ژوئن یا اوایل جولای، چپ آمادگی به وجود آوردن مسأله جدی برای جنبش اسلامی را به دست خواهد آورد... آنها احساس می‌کنند که اگر بتوانند تحت لوای کمترین مشروعیت مذهبی خود را بپوشانند، زمانی که دولت موقت و خمینی سعی در به زیرفرمان در آوردن آنها بکند، می‌توانند با توسل به چیزی که از نظر جوانان، منافع مشترک آن‌هاست، آن را دفع کنند“.

بله! این تقریباً همهٴ داستان است، خمینی عجله داشت تا مشتش به‌طور کامل برای مردم باز نشده و تا قبل از قدرت‌یابی کامل نیروهای انقلابی (آن‌هم نیروهایی با مشروعیت مذهبی) با برگزاری چند انتخابات ضربتی، خودش و نظامش را قانونی کرده و همهٴ دیگران و غیر”خودی“ها را در کرنر و بیرون از دایرهٴ قانون قرار دهد و به‌راحتی آنها را ”ضد قانون“ و ”ضد انقلاب“ نام‌گذاری کند! مگر این‌که دگر اندیشان هم مثل بچهٴ آدم سرشان را بیندازند پایین و بروند ”داخل دایرهٴ ولایت‌فقیه“ ! و برای آقا روزی چند بار و هر بار سه دفعه پشت سر هم، صلوات فرستاده، مرگ بر ضد ولایت‌فقیه بگویند! (بگذریم که خیلی‌هایی هم که به قوانین بازی خمینی گردن گذاشتند و وارد دایرهٴ ”ولایت فقیه“ شدند – حتی برخی به‌اصطلاح غیرمذهبی‌ها- پس از آن‌که تاریخ مصرف‌شان نزد امام! تمام شد به بیرون دایره پرتاب شدند و...) و خمینی به قانون اساسی‌ای رسید که شاید فقط در خواب می‌توانست آن را محقق کند!
این، همهٴ داستان است، همه یا حداقل بخش عمده داستان!
***.