تشدید بحرانهای ساختاری، انزوای فزاینده بین‌المللی و چشم‌انداز فروپاشی اقتصادی، بار دیگر نزاع‌های درون‌حکومتی را به سطحی بی‌سابقه کشانده است. آنچه امروز میان باندهای مختلف حاکمیت جریان دارد، نمودی آشکار از شکنندگی هژمونی مجتبی خامنه‌ای و از هم گسیختگی شیرازه ساختار قدرت است. رویارویی اخیر دولت مسعود پزشکیان با پیمان جبلی، رئیس سازمان صدا و سیمای حکومتی، و کشیده شدن پای مهره‌های جریان موسوم به اصول‌گرا به این معرکه، پرده از تعمیق گسل‌های لاعلاج رژیم برمی‌دارد.
درگیری میان دولت مستقر و دستگاه تبلیغاتی رژیم سابقه‌ای طولانی دارد، ولی تقابل کنونی ویژگی‌های منحصر به‌فردی پیدا کرده است. موضع‌گیریهای اخیر افرادی چون محمد مهاجری و حمایت او از حذف احتمالی پیمان جبلی، بیانگر سرریز شدن تنشها به درون پایگاه سنتی جریان موسوم به اصول‌گرا است:
«اگر پزشکیان صراحتاً به‌دنبال برکناری جبلی بوده است، باید به او تبریک گفت؛ زیرا او مدیری است که توانسته اعتبار صدا و سیما را طی پنج سال به صفر برساند» (اقتصادنیوز. ۱۸ آبان ۱۴۰۵).
اظهارات مهاجری مبنی بر این‌که «پنج سال است اعتبار صدا و سیما زیر سؤال رفته»، هر چند با چاشنی تعارفات درون‌سیستمی مطرح می‌شود، اما گواهی بر ناکارآمدی مطلق اتاق فکر تبلیغاتی خامنه‌ای حتی در حفظ مخاطب هم‌سو است.
این رویارویی پیش‌تر نیز در شهریور ۱۴۰۵ در یک جلسه هیأت دولت، با انتقاد پزشکیان به پیمان جبلی، گماشته‌ٔ ولی‌فقیه در صدای و سیمای حکومتی جلوه‌ای علنی یافته بود. پزشکیان در این جلسه گفت:
«آقای جبلی! اصلاً صدا و سیما را نگاه نمی‌کنم؛ وقتی می‌بینم اعصابم خراب می‌شود. من که زندگی‌ام را می‌خواهم برای نظام بگذارم، این نگاه را پیدا کرده‌ام، ببینید مردم چه نگاهی دارند» (انتخاب، ۸ شهریور ۱۴۰۵).
جبلی نیز در پاسخ پزشکیان گفت:
«دیدن صدا و سیما یک افتخار است و باعث تکدر کسی نیست. اگر کسی نمی‌بیند، از این افتخار به دور است» (انتخاب. ۹ شهریور ۱۴۰۵).
اتکای تام جبلی به انتصاب مستقیم از سوی خامنه‌ای، صدا و سیما را در عمل به سنگری خودمختار در برابر دولت تبدیل کرده است؛ پایگاهی که در خدمت باند موسوم به تندروها قرار دارد و در بزنگاهها، دولت مستقر را با ابزار رسانه زیر فشار می‌گذارد.
فرسایش سپر «ولایت‌فقیه» در مصاف باندهای متخاصم
یکی از نکات کلیدی در تنشهای اخیر، فرسایش قداست و کارکرد محوری نهاد ولایت فقیه به‌عنوان داور نهایی است. اظهارات اخیر مهاجری که تأکید می‌کند جریانهای رادیکال درون حاکمیت «تنها تا زمانی ولی‌فقیه را قبول دارند که در جهت منافع آنها حرکت کند»، این اعترافی کم‌سابقه به شکنندگی هژمونی کینگ مجتبی و همپاشی انسجام ایدئولوژیک حاکمیت است.
استفاده ابزاری جناح‌ها از مواضع کینگ مجتبی و تلاش برای مصادره به مطلوب نظرات او، نشان‌دهنده ناکامی این خلیفه‌زاده‌ٔ درمانده در کنترل بحران و هم‌گرایی صفوف درهم‌شکسته رژیم است. از یک‌سو تهدید به استیضاح پزشکیان از تریبونهای وابسته به پایداری شنیده می‌شود و از سوی دیگر روزنامه کیهان شریعتمداری، هر گونه تلاش برای تضعیف مدیریت صدا و سیما را «مأموریت طراحی‌شده دشمن» می‌خواند. این فضای امنیتی‌شده و اتهام‌زنی متقابل، حکایت از ورود حاکمیت به مرحله تسویه‌حساب‌های فلج‌کننده دارد.
بازتاب بن‌بست‌های ژئوپلیتیک و بحران معیشت
جدال بر سر صندلی مدیریت صدا و سیما پدیده‌یی منفک از سایر ابر بحرانهای کشور نیست. این تنشها در واقع امتداد اختلافات حاد بر سر: نحوه مواجهه با پرونده‌های امنیتی و هسته‌یی، ورود به مذاکرات خارجی و هزینه‌های ماجراجویی منطقه‌ای، ناتوانی در تأمین کالاهای اساسی، شوک‌های ارزی و توزیع کالابرگ و یارانه‌ها است. بحران سهم‌خواهی سیاسی در شرایطی اوج می‌گیرد که منابع رانت حکومتی به‌شدت تحلیل رفته و باندهای قدرت بر سر باقیمانده غنائم اقتصادی به جان یکدیگر افتاده‌اند.
درونمایه منازعات روزافزون میان کابینه پزشکیان، مدیریت صدا و سیما و باندهای مجلس و حوزوی، گواهی است بر این‌که رژیم در لبه تعادل شکننده‌ای ایستاده است. شکاف‌های موجود دیگر با انشاهای بی‌بو و بی‌خاصیت کینگ مجتبی ترمیم‌شدنی نیستند، بلکه روندی فرسایشی است که نشانه بارز پیشروی بحرانهای انباشته‌شده حاکمیتی به‌سوی بن‌بست کامل ساختاری است
