مقدمه
با گذشت چندین ماه از تحولات منطقهیی و بینالمللی پیرامون ایران، آنچه در چشمانداز پیش رو آشکار شده، این واقعیت است که درنهایت، این مردم ایران هستند که باید با همت، اراده، عزم و اتحاد خود، حاکمیت متکی بر ولایت فقیه را تعیین تکلیف نهایی کنند. اصلیترین صورت مسأله برای ایران در نیمهی دوم سال ۱۴۰۵ همین واقعیت است. بیتردید، اصلیترین مشغلهی اتاق فکر نظام، چشمانداز ناگزیر رویاروییِ در تقدیرِ جامعه و حاکمیت است.
اگر چنین چشماندازی، هم برای جامعه و هم برای حاکمیت، به امری مسلم انجامیده، باید سرمایههای دو طرف را در این مرحله مورد بازبینی قرار داد.
در طرف حاکمیت
حاکمیت، ستون خیمهی ساختار و شاکلهی نظام را از دست داده است. مجتبی خامنهای، خود موضوع دعوا میان باندهای حکومتیست.
حاکمیت با هیولای خودساختهی یک اقتصاد ویران مواجه است. تنها تکیهگاهش زرادخانهی نظامی، قضاییهی اعدام و دستوپا کردن تجمعات میدانی است.
سرمایهی دیگر حاکمیت، زندانهای لبالب از ستارگان دنبالهدار قیامها و سرنگونیخواهان است.
دیکتاتوری آخوندی بیش از همیشه احساس میکند جز تیغ دو لبهی سرکوب، هیچ سرمایه و اندوختهیی را ذخیره نکرده است.
در طرف مردم
محصول بذرافشانیِ قیامهای ششگانه، به دو قطب رودررو در ایران انجامیده است.
در طرف جامعه، فرصت قیام و خیزش، گستردهترین سرمایه بهوسعت جغرافیای ایران است.
آثار کشتار دی ۱۴۰۵ هنوز در اتمسفر سیاسی و اجتماعی ایران در غلیان است.
قتل عام تابستان ۶۷ بیش از همیشه در داخل و خارج ایران مطرح میشود و کلان دادخواهیِ دنبالهداریست که حمایت بینالمللی را برانگیخته است.
از منظر ادبیات سیاسیِ حاکمیت آخوندی، مختصات جامعهی ایران جز «اغتشاشگر» و «محارب» نیست و در سراسر ایران آنقدر از دیوار نظام بلندتر است که همهی سرمایههای حکومتی را به تجمعات شبانه کشانده است.
زندانیان سیاسی از قلب قلعههای حافظ نظام، پایداری شکستناپذیر و روشنگری و به چالش کشیدن حاکمیت متکی بر اعدام را بهموازات هم پیش میبرند. بهیمن همین نبرد همهجانبه، اکنون پدیدهی «زندانی سیاسی» به وجودی نوین بهمثابه خورشید شبکوب هرگونه دیکتاتوری بالغ شده است. در همین راستا، جنبش سهشنبههای نه به اعدام را علاوه بر ایران، در میان شهروندان جهانی نیز گسترش دادهاند.
کانونهای شورشی مشعلهای فروزان در سراسر ایران، حیات جاری خود را عجین خلق مستمر حماسه در زیر افسارگسیختهترین سرکوبگری سیاسی و مذهبی نمودهاند. استراتژی شکست طلسم اختناق، مأموریت کانونهای شورشی برای راهگشایی قیام و خیزش میباشد. عملیاتهای پیاپی اینان در سرفصل تعیینکننده، از سرمایههای کمنظیر در تعادل قوای میان جامعه و حاکمیت است.
نتیجهگیری
یک زرادخانهی نظامی با تکیه بر اعدام با یک جامعهی بیش از همیشه مستعد قیام سازمانیافته، به مرحلهی تعیین تکلیف یک نبرد سرنوشتساز رسیدهاند. تاریخ دربارهی چنین مختصات مشابه میان یک حاکمیت و مردم، چه تجربههایی را ثبت نموده است و گواهی میدهد؟
تجربهی تاریخ نشان میدهد که هیچ قدرت سیاسی، صرفاً با اتکا به ابزار نظامی، دستگاه قضایی و گسترش زندانها، نتوانسته است ارادهی یک جامعهی خواهان تغییر را مهار کند. تجربهی دیکتاتوریهای معاصر گواهی میدهد که بحران در رأس قدرت، فرسایش اقتصادی، شکاف در ساختار حاکمیت و گسترش مقاومت اجتماعی، عواملی جدا از یکدیگر نیستند؛ بلکه در پیوند با هم میتوانند تعادل پیشین قدرت را برهم بزنند. آنچه در این میان سرنوشتساز میشود، میزان آمادگی، همبستگی و توان سازمانیابی نیروی اجتماعی برای تبدیل اعتراض به یک ارادهی جمعی و پایدار برای برهم زدن نظم مستقر است.
مسألهی ایران، تعیین تکلیف آیندهیی است که یک سوی آن بر استمرار سرکوب و انحصار قدرت اصرار دارد و سوی دیگر آن، خواهان حق تعیین سرنوشت و رهایی از استبداد است.
بنابراین، پرسش اصلی دیگر این نیست که کدام طرف ابزارهای بیشتری در اختیار دارد؛ بلکه این است که کدام طرف از ظرفیت تاریخی، اجتماعی و سیاسی بیشتری برای رقمزدن آینده برخوردار است. پاسخ این پرسش را نه زرادخانهها و نه نمایشهای حکومتی، بلکه اراده، اتحاد و سازمانیافتگی مردم ایران رقم خواهد زد.