مکث در یک پاسخ مشترک
اگر بشود مبارزان راه آزادی را مخاطب قرار داد و از آنها ــ با کولهباری از تجربه ــ پرسید که «چه امری در یک مبارزه، هم سخت است، هم ضروریترین، هم انسانسازترین و هم تحقق تکامل اجتماعی، بیشک پاسخ مشترک همهشان این است: کار جمعی و تشکیلاتی.
اولین عامل یا ارزش بنیادی در کار جمعی و تشکیلاتی، «یگانگی با جمع» است. در همین عنوان پیداست که هر فرد چقدر باید با منافع فردی، تمایلات بندهساز و فردیت فروبرنده مبارزه کند تا با دیگران یگانه شود و به آرامش استعلائی و استغنائی برسد.
تکاپو و بازدارندگی
موضوع «یگانگی» و «شفافیت» در مناسبات انسانی همواره یکی از موضوعات پیچیده و مبتلابه در تکاپوی پیامبران، فیلسوفان، عارفان، رهبران و مصلحین بشری بوده است. چه بسیار در این باره نوشته و گفته و به کشف قوانین و رهنمودهای آن همت کردهاند. اما باید اعتراف نمود که با وجود اینهمه تلاش و کشف راهکارهای گوناگون برای ایجاد یگانگی و شفافیت در مناسبات انسانها، نتایج عملی هنوز با هدف و مقصود، فاصلهی بسیار دارد.
اصلیترین عامل بازدارنده
بیتردید از عوامل اصلی بازدارنده برای ایجاد یگانگی و شفافیت میان انسانها، سلطهی دیکتاتوری و عوامفریبی بر حیات اجتماعی آنهاست که همواره در تلاش برای جداسازی، فردگرایی و تنیدن افراد بر گرد منافع خودشان هستند. یکی دیگر از علل نبود پیشرفت مطلوب و کلان در این زمینه را باید جدا کردن این موضوعات از ضرورت آن در راستای هدف مشخص دانست. از این رو، دستآوردها و رهنمودها تبدیل به توصیهها و رهنمودهای اخلاقی میگردند.
تردید نیست که تا دیکتاتوری و سلطهگری بر مردم یک جامعه وجود دارد، صحبت از «یگانگی» و «شفافیت» امری انتزاعی و بهدور از زمینههای واقعی آن است. از سویی دیگر اما در دستگاه یا تشکیلاتی که هدف مبارزه برای همگان از انتخاب آگاهانه عبور نموده و نیز آزادی بیان تضمین شده باشد، میتوان «یگانگی» را بین عناصر و اجزای آن جاری و ساری نمود.
بهاشتراک گذاشتن؛ دستیابی به ظرفیت بیکران جمع
هدف از یگانگی چیست؟ مجاهدین در یک رویکرد فعال جمعی و تجربی، پاسخ به این پرسش را در انتخاب مبارزه با فردیت فروبرنده، برقراری ارتباط با جمع پیرامون، حمل نکردن تناقض و زدودن زنگارهای دوگانگی در درون خود تلقی میکنند. این مفهوم در جامعه بهمثابه «آزادی بیان و عقیده» بروز مییابد. آزادی بیان در یک جامعه، نخستین نمودش آزادی انتقاد به دولت و حاکمیت و حق حسابرسی از آنهاست. در تشکیلاتی که در آن برای آزادی بیان مانعی نیست، این امر یعنی انتقادات را ــ به خود و دیگران ــ نپوشاندن و به سکوت برگزار نکردن است.
واقعیت این است که یگانگی با دیگران، خصوصیات انسانی ما را فعال میکند. در یک مناسبات مبتنی بر یگانگی، افراد آگاهیشان را بهاشتراک میگذارند و همواره آن را افزایش میدهند. در مناسباتی یگانه و شفاف، هر فرد به منبعی و کانونی از دانش و سجایای انسانی در وجود دیگران دست مییابد. وقتی با آزادی بیان رویکردی فعال داریم، به این معنی است که خودمان را از درون خودمان بیرون میکشیم، از تنهایی بهدر میآییم و به جمع میگراییم و میپيونديم.
یگانگی؛ آزاد شدن انرژی، قدرت تصمیمگیری
انتخاب يگانگی با جمع، ایفای نقش آزادانه و مختارانهی فرد است. اين رويكرد از نظر روانشناسی نيز خلاص شدن از گرههای ذهنی و درونگرايی و آزاد شدن انرژی و قدرت تصميمگيری تلقی شده است. واقعيت اين است كه وقتی خود را بیان میکنیم، فکر خود را در معرض قضاوت جمع میگذاریم؛ چرا که تا وقتی چیزی فقط در درون ذهن ما است، خام میباشد.
سیر مداوم از درونکوک به برونکوک
روند و فراگشت خلاق از وقتی شروع میشود که ما با رويكرد يگانگی با پيرامون خويش، فکرمان را ابراز میکنیم. اين روند و فراگشت خلاق كه سير درونكوك به برونكوك و يگانگی با جمع میباشد، تجربه و راهی طی شده به قدمت ۶ دهه در مناسبات جمعی و تشكيلاتی مجاهدين بوده است. آثار فراگير آن را بهطور خاص بايد در يك پايداری و رزمآوری خلاق جمعی طی سالهای سخت پایداری، تبعید، محاصره، هجرت و تنگناهای عجيب و غريب دهههای گذشته گواهی داد. سالهايی كه فقط با عناصر يا ارزشهايی چون يگانگی جمعی، نفی خودپرستی و نفی جنسيتگرايی توانستند از پس ابتلا پشت ابتلا و محاصره پشت محاصره بربيايند.
مجاهدین در این سیر و گشت مداوم نبرد با «بیگانگی»، به یک تجربهی بشری دست یافتهاند که بهاشتراک گذاشتن آن نیز، اندوخته و توشهای در راستای تحقق تکامل اجتماعی است.
