اغلب روزنامههای حکومتی در روز یکشنبه بیست و سوم تیرماه ۹۸، در سکوت نسبی در مورد بحرانهای اصلی نظام، مهمترین خبر خود را به برگزاری دادگاه وزیر قاتل و زن اطلاعاتی اختصاص دادهاند، در کنار آن خبرهای دعواهای باندی وزیر نفت و کشمکش بر سر یک سریال تلویزیونی برجسته شدهاند. برخی هم وعدهدرمانی در مورد نرخ ارز و سکه و بهبود وضعیت یارانهها را تیتر کردهاند. اما در کنار حواشی این مطالب، میتوان مهمترین بحرانهای درونی نظام را ولو با اشاره دید.
روزنامههای حکومتی همچنین نسبت به خبر برگزاری گردهمایی بزرگ مقاومت ایران در اشرف۳، سکوت فرمایشی پیشه کردهاند، اما سوزوگداز از مجاهدین در لابلای مطالبشان را با زوزههای معمول ابراز کردهاند.
سیاست روز: رضا صدرالحسینی: با نگاهی به اقدامات آمریکا در طول ۱۵ماه گذشته مشاهده میگردد این کشور بهدنبال بهانه برای به دام انداختن جمهوری اسلامی با محوریت پرونده هستهیی نظام بوده تا شاید بتواند اجماعی بینالمللی علیه این کشور ایجاد و به یکباره به اهداف پلید خود برسد... آخرین تلاشهای این کشور بر مبنای گزارشات سازمان (مجاهدین) که... با افتخار این گزارشات غیرواقعی را در محافل مختلف اروپایی مطرح مینماید و اظهارنظر شخص نتانیاهو و ترامپ بر این موضوع استوار است که نظام بهدنبال ساخت بمب هستهیی است!
رسالت: در مرداد ماه ۱۳۸۱، همزمان با تشدید حضور نظامی دولت آمریکا در منطقه، کاخ سفید در راستای پیشبرد سیاست مهار ایران و با همکاری سازمان (مجاهدین) اقدام به انتشار گزارشاتی ساختگی در مورد ماهیت برنامه هستهیی نظام کرد که بر مبنای آن نظام متهم به تلاش در راستای ساخت سلاح اتمی شد!
این ادعای بیاساس موجب شد تا در سال ۱۳۸۲مذاکرات اتمیمان با غرب آغاز شود و برای نخستین بار سه کشور اروپایی آلمان، فرانسه و انگلیس در کاخ سعد آباد در مقابل برنامه صلحآمیز اتمی نظام صفآرایی کنند و در پی تحمیل اراده خود بر هیأت مذاکره کننده، کشور مان به سمت تعلیق فعالیتهای هستهیی هدایت شود.
روزنامههای هر دو باند حاکم در واکنش به توقیف کشتی نفتکش رژیم توسط انگلستان، ضمن ابراز نگرانی از پیآمد این موضوع، چنگ و دندان تروریستی هم نشان دادهاند:
رسالت: محمدصادق کوشکی: دولت دچار حس خودکمبینی مفرطی مقابل اروپا و آمریکا شده است، تلقی روحانی و تیماش اینگونه است که مقابل اروپا و آمریکا بهشدت ضعیف هستند و به همین جهت قدرت هیچ اقدامی را مقابل آنها ندارند؛ نتیجه این نگرش باعث شد تا زمان طلایی برای پاسخگویی به اقدام اخیر انگلیسیها را از دست بدهیم و طبیعتاًً الآن دیگر حرکت مقابله به مثلی برای انگلیسیها با پیچیدگیهای خاصی روبهرو شده است.
آرمان: تصمیم به توقف نفتکش ایرانی به بهانه نقض تحریمهای اتحادیه اروپا علیه سوریه در این راستا بود تا در یک دزدی دریایی آشکار در چارچوب تحریمهای آمریکا، مبادلات تجاری ایران در حوزه نفت را با تهدید مواجه کند. اقدام انگلیس در صورت تکرار میتواند به اخلال در نظام کشتیرانی ایران و تهدید تجارت دریایی ایران منجر شود... در واقع اقدام انگلیس حاکی از آن بوده است که اروپا تاکنون در حال خرید زمان از ایران بوده است تا آمریکا فشارهای اقتصادی بر ایران را دوچندان کند و اکنون اروپا بیپروا همان سیاست همیشگی همسویی با آمریکا و بازی در زمین ترامپ را در پیش گرفته است.
وضعیت بنبست نظام در واکنش به برجام، در روزنامههای هر دو باند حاکم دیده میشود:
وطن امروز: ما یک روز مشکل اقتصادی کشور را موکول کردیم به برجام، [اما] برجام نتوانست مشکل اقتصادی کشور ما را برطرف کند و به ما کمک قابل توجهی بکند؛ و نتیجه این شد که مردم نسبت به برجام شرطی شدند که وقتی آن بابا میخواهد از برجام خارج بشود، تا مدتی که او میگوید خارج میشوم، ما همینطور دچار تلاطم در بازار خواهیم بود؛ ما شرطی شدهایم دیگر، مردم را ما شرطی کردهایم. حالا هم «بسته اروپایی»؛ مردم را درباره بسته اروپایی شرطی نکنید... آنچه غیرقابل انکار است تاثیر بلندمدت این فرآیند بر روند تحولات عمومی است.
«بحران امید اجتماعی» را میتوان مهمترین اثر فضای «جامعه شرطی شده» ایران در دولت یازدهم و دوازدهم دانست... پس از ناکامی در برآورده کردن آرزوهای عمومی تبدیل به ضد خود شده و خطر «ناامیدی جمعی» را برای بخش دلبسته به آن فراهم میکند.
کیهان: محمدعلی حسینی، سخنگوی پیشین وزارتخارجه و سفیر اسبق نظام در ایتالیا گفت: اروپا برجام را زمینهای برای مذاکره با ایران در موضوعات منطقهیی و موشکی میداند.
طرح ضدنظام «توقف در برابر توقف» دو هدف عمده را دنبال میکند. هدف اول متوقف کردن روند کاهش تعهدات برجامی نظام است. خواسته مشترک آمریکا و اروپا دائمی کردن محدودیتهای برجامیمان است. هدف دوم نیز تعمیم خسارت محض برجام به دیگر مؤلفههای قدرت نظام(موشکی، منطقهیی و...) در قالب مذاکرات جدید است.
آرمان: مهدی مطهرنیا: میتوان برجام را بهعنوان جسدی که روحش در حال خروج است مورد توجه قرار داد. در خصوص دو ماه آینده و اولتیماتوم ایران نیز اینگونه احساس میشود که چندان توفیقی روبه جلو برای حل و فصل مسائل میان ایران و آمریکا درقالب برجام صورت نپذیرد و ایران در مسیر عمل کردن به اولتیماتومهای خود قرار گرفته و بدین ترتیب با خروج پلکانی از برجام زمینههای ایجاد اصطکاک بیشر میان ایران و آمریکا فراهم آید.
آرمان: یوسف مولایی: مسائل و بحرانهایی که بهصورت روزمره در اقتصاد شاهد آن هستیم ناشی از تحریمهاست. از معضل حمل و نقل و مشکلات صنعت خودروسازی گرفته تا غذا و دارو در ایران تحت تأثیر تحریمها قرار گرفتهاند. مدیریت مسالمتآمیز مسأله هستهیی و اختلافاتی که با آمریکا و اروپا در این زمینه وجود دارد، نیاز امروز نظام است؛ زیرا تداوم تحریمها بیشتر به ضرر ماست و هزینهای که اروپا و آمریکا میپردازند در برابر هزینه گزافی که به ما تحمیل میشود بسیار ناچیز است... این تنشها از قدرت نظام خواهد کاست و امکان چانهزنی و مانور سیاستمداران نظام را کاهش خواهد داد... تحریمها هم به همین نیت علیه ما اعمال شده تا ابتدا اقتصادمان تضعیف شود و سپس نظام پای میز مذاکره بنشیند... یکی دیگر از آسیبهای حفظ وضع موجود و ادامهدار شدن اختلافات بر سر مسأله برجام، آن است که اروپا به آغوش آمریکا خواهد لغزید و اجماعی جهانی علیه نظام ایجاد خواهد شد.
اذعان به بحران اقتصادی و تداوم فساد و چپاول در روزنامههای یکشنبه بیست و سوم تیرماه هم دیده میشود:
همدلی: مادامی که در اقتصاد کشور شفافیت وجود ندارد که با حضور نهادهای نظامی، انتظامی، امنیتی، بیوت علما و حوزههای علمیه که در اقتصاد حضور دارند، امکان تحقق شفافیت در اقتصاد منتفی است.
همدلی: پنج بانک دولتی، ملی، کشاورزی، سپه، صنعت و معدن و بانک توسعه صادرات عملاً از شفافیت مالی فراری هستند. بهطوریکه مطابق بررسیهای نود اقتصادی، بانک ملی ایران بهعنوان بزرگترین بانک کشور از سال ۹۳ صورت مالی خود را منتشر نکرده است. ابهامات زیادی در وضعیت عملکردی این بانکها مطرح میشود.قابل ذکر است انتشار منظم صورت مالی بانکهای دولتی از این منظر مهم است که فقط دو بانک ملی و سپه در بیش از ۱۵۰شرکت سهامدار هستند که همین امر شائبههای زیادی درباره عملکرد تسهیلاتدهی، دریافت ارز دولتی و... را به بانکهای دولتی وارد میکند.
جمهوری اسلامی: باید دید با توجه به وضعیت جامعه آن بخش از نقدینگی که در اختیار بخش غیردولتی است، چند درصدش مربوط به «پردرآمدهای بیکار» و چند درصد مربوط به «کمدرآمدهای زحمتکش» میباشد. اگر قرار است برای جبران ضررهای ناشی از تحریم و فروش نرفتن نفت فشاری هم به مردم وارد شود، چرا این طبقه اشراف و اعیان همچنان مشغول برجسازی و رانتخواری و ادامه زندگی کاخنشینی خودشان هستند؟ و اکثریت قریب به اتفاق مردم در کرایه اتوبوس و مترو و خرید اقلام ضروری زندگی و پرداخت اجاره خانه هر روز بیشتر کم میآورند؟
در روزنامههای حکومتی روز یکشنبه ابراز وحشت از پیامدهای جنگ باندی و ایجاد شکاف در نظام دیده میشود:
ابتکار: پرهیز از دوقطبی کردن جامعه بیمی برآمده از منطق و عقلانیت بود که بارها از سوی دلسوزان کشور مطرح شد اما حیف و صد حیف! نه تنها این ندا مورد توجه و امعان نظر قرار نگرفت بلکه اردوگاههای سیاست، آن انذار را به سوی سلطه و تمامیتطلبی سوق دادند. در حال حاضر هم نگرانی عمده این است که منازعه، مناقشه و سلطه از دایره گروههای سیاسی به سمت ملت-دولت کشیده شود. مصیبتی بزرگ، مرضی مانا و دردی پایدار که با هیچ امکان و توان اجتماعی - فرهنگی امکان برگرداندن آن به شرایط عادی فراهم نخواهد شد.
جمهوری اسلامی: همه ما در درونِ یک جنگ تمامعیار هستیم... فوراً و عاجلاً رقابتهای جناحی و سیاسی را کنار بگذارند، صدا و سیما و تریبونهای انحصاری را به مصلحت شرایط فعلی کشور بهکار گیرند و راه خارج شدن از خسارات بیشتر این جنگ را پیدا نمایند... خلاصه کلام مردم را ناراضی نکنید، آستانه عمل آنها را بفهمید