728 x 90

«گره به‌شدت کور برجام» در مسیر «کورتر» شدن

گره کور برجام
گره کور برجام

موضع‌گیریهای مقامات جدید آمریکا در مقابل رژیم و تأکید آنها بر خواستهایی فراتر از برجام و برنامه اتمی رسانه‌های وابسته به باند روحانی را نگران شرایط سخت برای حاکمیت و آینده آن کرده است.

شرایط سختی که روزنامه آرمان ۲اسفند «ارزیابی دقیق» از آن و «از اتفاقاتی که در عمل رخ خواهد داد» را «بسیار سخت» می‌داند.

به‌نوشته این روزنامه وابسته به باند روحانی مقامات آمریکایی به‌رغم این‌که مواضعی در جهت بازگشت به برجام می‌گیرند، اما «هم‌چنان خواسته‌های غیرمعقولی بعضاً مطرح می‌کنند».

«خواسته‌های غیرمعقول» آمریکا از سال‌ها پیش روشن بوده و این‌که رژیم می‌بایست در زمینه موشکی و سیاست مداخله‌جویانه‌اش در منطقه کوتاه بیاید.

امری که به‌نظر می‌رسد در حال حاضر مد نظر سه کشور بزرگ اروپایی (آلمان، فرانسه و انگلیس) در برجام نیز می‌باشد.

روزنامه جهان صنعت ۲ اسفند۹۹ موضع اروپا را «رفتارهای پاندولی و سیسنوسی» دانسته که «می‌تواند بر جریان مذاکره و مناسبات برجامی تاثیر سوء بگذارد. مواضع ماکرون هم که اخیراً تلاش داشت منافع برخی از کشور‌های عربی منطقه را در بازگشت واشنگتن به برجام در نظر گیرد، مشکلات اروپا را در گشایش‌های برجامی دوچندان می‌کند».

 

در زمینه هماهنگی موضع اروپا با آمریکا حمیدرضا آصفی سخنگوی وزارت‌خارجه در دولت آخوند محمد خاتمی در گفتگو با روزنامه آرمان گفت: «اروپا به‌تازگی به سمت آمریکا لغزیده است و این نیز در همان راستای مسیر اجماع‌سازی بایدن است. این‌که اگر اروپا با آمریکا همراه شود هم موضع سال‌های اخیر ما در عرصه حقوقی از دست می‌رود و هم می‌تواند به احیای اجماع جهانی علیه ایران و حتی همراه شدن دوباره برخی دوستان و شرکای ما در این اجماع منجر شود، پس باید مراقب این عرصه نیز بود... . مقامات ایالات متحده قصد بازگشت به برجام را دارند اما هدف اولیه آنها این است که شاید بتوانند امتیازات بیشتری از ایران بگیرند و برجام را گسترده‌تر از مباحث هسته‌یی تدوین کنند» (آرمان ۲ اسفند۹۹).

منظور از دوستان و شرکایی که او می‌گوید «روسیه و چین» هستند، و نگرانی «از احیای اجماع جهانی» نگرانی از به‌وجود آمدن هماهنگی بین این دو کشور با آمریکا و سه کشور بزرگ اروپایی است و حتی نگرانی از به‌وجود آمدن شرایطی مشابه شرایط قبل از برجام و قبل از صدور قطعنامه ۲۲۳۱است.

امتیازات گسترده‌تر از مباحث هسته‌یی مورد نظر این مقام اسبق وزارت‌خارجه هم چیزی نیست جز این‌که در زمینه موشکی و در رابطه با منطقه هم از رژیم امتیازاتی گرفته شود.

در این رابطه روزنامه آفتاب یزد نوشت: «در مجموع می‌توان گفت اخباری که از آمریکا به گوش می‌رسد و پاسخ‌ها و واکنش‌های دیپلمات‌های ایران به این خبرها نشان می‌دهد گره برجام به‌شدت کور است و چه بسا با تحولات جاری کورتر هم شود» (آفتاب یزد ۲ اسفند۹۹).

همین «گره کور» باعث شده که مقاله‌نویس روزنامه حکومتی جهان صنعت بنویسد «توپ برجام در زمین تهران قرار گرفته» و روزنامه حکومتی ستاره صبح هم بنویسد «آقای روحانی؛ توپ مذاکره و رفع تحریم‌ها در زمین شماست».

توصیه روزنامه مردم‌سالاری هم این است نظام «نرمش در تاکتیک» در پیش بگیرد، احتمالاً منظور از «نرمش در تاکتیک» از نوع «نرمش قهرمانانه‌ای» است که به توصیه خامنه‌ای در مذاکرات برجام گرفته شد و در جریان آن امتیازات کلانی به طرف مقابل داده شد، طوری که غیر از رسانه‌های وابسته به مقاومت ایران رسانه‌های وابسته به باند ولی‌فقیه نیز آنرا جام‌زهرنامیدند.

نگرانی اصلی این رسانه‌ها هم یک چیز بیشتر نیست و این‌که شرایط فعلی اقتصادی، مصیبت‌بار و شرایط عینی برای خیزش مردم بیش از پیش مهیا است.

 

در همین رابطه مقاله‌نویس روزنامه حکومتی ستاره صبح خطاب به روحانی نوشت: «شما بهتر از نویسنده و دیگران به اوضاع‌ و احوال کشور و مردم آگاه هستید، متأسفانه از زمان شدت گرفتن تحریم‌ها (۱۸ اردیبهشت۹۷) تاکنون، کاهش فروش نفت، عدم تصویب لوایح FATF و... باعث شده تا قدرت خرید مردم کاهش، ارزش پول ملی سقوط، نابرابری بیشتر، ضریب فلاکت بیشتر (به گفته اقتصاددانان بیشتر از سال۹۶)، بیکاری افزایش، محیط‌زیست وخیم و... شده و زندگی را بر مردم سخت و دشوار کرده است».

شرایط عینی که پیش از این روزنامه حکومتی شرق در مورد آن نوشت «صدای بلند جامعه» در کوچه و خیابان و فضای مجازی غوغا می‌کند و «نارضایتی از هر چیز» بلافاصله به یک معضل برای حاکمیت تبدیل می‌شود.

صدای بلندی که نظام را «خدای ناکرده با خطر رشد مهار ناپذیر نفرت عمومی مواجه کند» و « «مردم ما به‌خاطر فشارها، ناکامی‌ها، تحریم‌ها و تنگناهای فرساینده، تحت تأثیر هر پیام نارضایتی قرار می‌گیرند و فضای مجازی به ماشین تولید نارضایتی بدل شده است» (شرق ۲۱بهمن ۹۹).

یک کارشناس حکومتی نیز در گفتگو با روزنامه آرمان ۴بهمن۹۹ ضمن اشاره به وضعیت وخیم اقتصادی و وضعیت بد معیشتی مردم به حاکمیت توصیه کرد در زمینه سیاست خارجی تنش زدایی و عقب‌نشینی کند و به باند خامنه‌ای نیز به‌عنوان «جنگ‌طلب و خشونت طلب» هشدار داد که: «واقعیت این است که یک کشور قادر نیست برای مدت طولانی چنین فشارهایی را تحمل کند بنده به گروه‌هایی که جنگ‌طلبی و خشونت‌طلبی را در کشور ترویج می‌کنند هشدار می‌دهم که کاسه صبر مردم نیز حدی دارد و مردم تا حدی می‌توانند سیاست‌های جنگ‌طلبانه را تحمل کنند. اگر این سیاست‌ها ادامه پیدا کند ممکن است شاهد واکنش‌هایی از سوی مردم باشیم که می‌تواند برای کشور بسیار گران تمام شود».

 

صرف‌نظر از این نوشته‌ها و اظهارنظرها، واقعیت این است که رژیم آخوندی هم در زمینه بحرانهای خارجی و هم بحرانهای داخلی به درد بی‌راه‌حلی مبتلاست و در بن‌بست قرار دارد.

ولی‌فقیه ارتجاع به‌خوبی می‌داند که اگر در مقابل آمریکا و کشورهای بزرگ اروپایی که خواهان کوتاه‌آمدن حکومتش در زمینه اتمی، موشکی و سیاست منطقه‌یی هستند عقب‌نشینی کند، در زمینه داخلی هم به ناگزیر مجبور به عقب‌نشینی است و شاخ ولایت او شکسته می‌شود.

بی‌دلیل نیست که پیش از این خامنه‌ای و سران دیگر نظام از جمله پاسدار محسن رضایی دبیر مجمع تشخیص مصلحت آخوندی اذعان کردند اگر در منطقه و عمق استراتژیک کوتاه بیاییم باید در داخل شهرها با مردم بجنگیم.

البته این نگرانی آنها زمانی زیاد ابراز می‌شد که هنوز قیامهای دی۹۶، مرداد۹۷ و آبان۹۸ اتفاق نیفتاده بود، در حالی که در شرایط کنونی، ظرفیت انفجاری جامعه با گذشته قابل قیاس نیست.

شرایط به‌گونه‌یی است که حتی در فرض عقب‌نشینی خامنه‌ای و رفع تحریم‌ها، باز هم نظام ولایت نمی‌تواند از بحران‌هایی که اسیر آنهاست رهایی یابد. در این فرض البته شاخ ولایت شکسته می‌شود، اما باز هم بحرانها باقی خواهد ماند.

در این رابطه روزنامه جهان صنعت ۲۶بهمن ۹۹ نوشت: «حتی اگر تمام تحریم‌ها علیه نظام لغو شوند و بتوانیم بیش از حد معمول نفت صادر کنیم باز هم مشکلات و چالشها سرجای خود باقی می‌مانند؛ چه آن‌که سرچشمه مشکلات امروز اقتصاد ایران داخلی است».