بازخوانی قیام خونینی که توازن قوای ایران را تغییر داد
اعتراضات آبان ۱۳۹۸ که از آن با عنوان «آبان خونین» یاد میشود، یکی از مهمترین و عمیقترین تحولات سیاسی و اجتماعی تاریخ معاصر ایران است. این قیام که در ۲۴ آبان ۱۳۹۸ و بهدنبال افزایش ناگهانی و ۲۰۰ درصدی قیمت بنزین بدون اطلاعرسانی قبلی کلید خورد، در ابتدا پاسخ خیابانی به تصمیمی معیشتی بود، اما بهسرعت ابعادی انقلابی به خود گرفت و کلیت نظام آخوندها را هدف قرار داد. این رویداد تنها یک اعتراض صنفی نبود، بلکه زلزلهای سیاسی بود که کیفیت و تعادلقوای جدیدی را در عرصهٔ سیاسی ایران پدید آورد.
کیفیت قیام و تغییر بنیادین در پایگاه اجتماعی اعتراض
پیش از آبان ۹۸، ادعای دیرینه و همیشگی رژیم حاکم این بود که اقشار فرادست، منتقد و اقشار محروم و تهیدست جامعه، حامیان سنتی و طرفداران راستین حکومت هستند. اما آبان این افسانه دیرپا را با خاک یکسان کرد. کانون اصلی این اعتراضات، محلات کارگری و مناطق حاشیهای و فقیرنشین شهری در بیش از ۲۹ استان و صدها شهر کشور بود. تودههای فقیر و کارگرانی که تا پیش از آن تصور میشد پایگاه رأی یا مایهٔ مشروعیت حاکمیتاند، به صف اول قیام پیوستند. این حضور، نشاندهندهٔ کیفیتی جدید بود؛ فقرا و محرومانی که چیزی برای از دست دادن نداشتند، با خشم و ارادهای پولادین به میدان آمدند تا نشان دهند شکاف میان حکومت و بطن جامعه به عمیقترین حد ممکن رسیده است.
تعادلقوای نیروها و تغییر راهبرد مبارزه
در عرصهٔ تعادلقوا، آبان ۹۸ پرده از واقعیت تلخی برداشت. مردم با گوشت و پوست خود دریافتند رژیمی که سالها کسری بودجه، بحرانهای اقتصادی و هزینههای سیاستهای ویرانگر خود را از جیب فقرا و فرودستان تأمین کرده، در برابر خواستههای مدنی کاملاً ناشنواست. قطع سراسری اینترنت از ۲۵ آبان بهدستور شورای عالی امنیت ملی، صدور فرمان صریح سرکوب از سوی خامنهای به بهانه مقابله با «اشرار» و بهکارگیری خشونت عریان حکومتی برای متوقف کردن اعتصابها و تجمعها، توازن نابرابری بین قهر دولتی و مردم بهپاخواسته را بهنمایش گذاشت.
حکومت با بهثبت دادن حداقل ۱۵۰۰ شهید گلولهخورده در کف خیابانها و بازداشت دستکم ۸۶۰۰ نفر در ۲۲ استان، تلاش کرد با ماشین سرکوب خونین خود صداها را خاموش کند. در مقابل، این سرکوب وحشیانه، آگاهی جدیدی را در میان مردم نهادینه کرد.
مقابله با نظامی که بقای خود را تنها در کشتار و اختناق میبیند، دیگر با روشهای مسالمتآمیز و بدون پرداخت بها ممکن نیست و تنها راه چاره، ایستادگی قهرآمیز و تودهای در برابر استبداد است.
تأثیر بر رژیم، جامعه و آینده ایران
پیامدهای آبان ۹۸ برای آینده ایران بسیار تعیینکننده است. این قیام، شکاف بین ملت و حاکمیت را به درهای عمیق تبدیل کرد که هیچگاه پر نخواهد شد. این آتش زیر خاکستر نمرده است؛ مردم غیور و دلیر ایران نه میبخشند و نه فراموش میکنند. خشم فروخوردهٔ جامعه که ریشه در فقر سیستماتیک، بیعدالتی و سرکوب دارد، همچنان در جریان است و دیر نیست که دوباره سر برآورد تا طومار این رژیم را درهمبپیچد. آینده از آن ارادهٔ مردمی است که بهای آزادی را با سنگینترین بها و خون عزیزانشان پرداختهاند و نه عناصر و جیرهخواران استعمار و ارتجاع که در سربزنگاهها با سوار شدن روی امواج خون شهیدان قیام، میخواهند قیام را به انحراف بکشانند.