«آزادیِ واقعی در مشارکت در ارادهی جمعی معنا پیدا میکند، نه در انزوا.»
(ژان ژاک روسو، از متفکران انقلاب کبیر فرانسه)
مقدمه
در روزهای گرامیداشت سالگرد قیام سازمانیافتهی آبان ۱۳۹۸ هستیم. «بزرگ»، رایجترین صفت یا ویژگیِ آن قیام است که در بیشتر رسانهها در همان زمان و در سالگرد آن، بر آن تأکید شد. شاید این صفت از این بابت دربارهی آن قیام برجسته شد که در قیاس با دو قیام قبل از خود، علاوه بر توفانی بودن و سرعت سرایت در ۲۰۰ شهر، گستردهترین ضربات کلان را بر حاکمیت وارد نمود. با این حال این پرسش جای پرداختن دارد که اصلیترین ویژگیِ قیام آبان ۱۳۹۸ چه بود؟
هر رخداد کلان سیاسی و اجتماعی، از چندین وجه یا ویژگی برخوردار است، اما برای شناخت اصلیترین وجه یا ویژگیِ آن، باید کانونیترین عاملی که معرف محور شناسنامهی آن رخداد است، مورد توجه واقع شود.
درماندگی از سازمانیافتگی
گزارشات، استنادات و واکنشهای حکومتی در قبال قیام آبان ۹۸، جملگی اعتراف به استیصال دستگاه و نیروهای سرکوبگر برای جلوگیری از گسترش سریع و هماهنگیِ قیامکنندگان است. سه ویژگیِ «هماهنگی»، «سرعت» و «سرایت» در هر امری گویای عناصر «سازمانیافتگی» هستند. درماندگیِ همهی دیکتاتورها بعلاوهی وحشتشان، امر سازمانیافتگیِ نیروی مقابل است. چرا؟
در مفهوم جایگاه سازمانیافتگی؛ از شاخه به شاخساران
آرزوی اتاق فکر استبداد، نبود سازمانیافتگیِ مخالفاناش است؛ چرا که دیکتاتوری صرفاً با سرکوب سر پا نمیماند، بلکه از پراکندگیِ مخالفان و خنثی بودن انرژیهایشان نیرو میگیرد. از طرفی مبارزه بدون سازمانیافتگیِ منادیان و پیشگامان آن، در مواجهه با پیجیدگیهای روند تکاملیِ مبارزه، دچار سرنوشتی ناپایدار خواهد شد. تجربههای تاریخی نشان دادهاند که اگر نیروی اجتماعیِ خواستار نفی دیکتاتوری، فاقد سازماندهی و تشکیلات باشد، تهدید واگذاری زمین به قدرت مسلط وجود دارد.
استخراج انرژی و توانمندیِ کلان
جامعهی مستعد اعتراض فراگیر بهشکل قیام، دارای انرژی کلان است؛ اما این انرژی فقط در زمانهای اعتراض میدانی، فرصت بروز مییابد. پس باید تبدیل انرژی به ساختار صورت بگیرد. موقعی این انرژی به جریان سیال و ساریِ یک ساختار بالغ میشود که به ضرورت سازمانیافتگی برسد. یعنی افراد پراکنده به شبکهیی هدفمند با برنامه و تقسیم کار برسند؛ چرا که تنها نهادهای سازمانیافته در قالب یک تشکیلات میتوانند مانع تداوم استبداد یا بازسازی آن شوند.
قدرت واقعیِ مردم
قدرت فقط در دولت نیست، از آن بیشتر در شبکههای هماهنگ سیاسی، اجتماعی و فرهنگی میان اقشار مردم است.
تجربههای انقلابها گواهی دادهاند که «قدرت» مفید و آزادیبخش، آن است که مردم بتوانند بهگونهیی پایدار و در قالب نهادها[مثل اتحادیهها، سندیکاها، سازمانها] با هم عمل کنند.
استراتژی آبان ۹۸
نکاتی چند در ضرورت سازمانیافتگی بهعنوان محور اصلیِ استخراج کلانٍ استعداد و تواناییِ یک جامعه علیه حاکمیت مستبد و جبار یادآوری شد. این یادآوری را ویژگیِ قیام آبان ۱۳۹۸ بارز و برجسته نمود. اما عظمت آن قیام بالنده که بر استمرار پیاماش به آینده، اهمیت مییابد، افزون بر سازمانیافتگی، آشکار کردن محوریترین استراتژیِ نبرد با دیکتاتوریِ ولایت فقیهی است. استراتژیِ قاطعیت همهجانبه در قالب کانونهای شورش و قیام که تنها پاسخ حقیقی به حاکمیت تمامیتخواه ولایی ــ آخوندی میباشد.