728 x 90

تالاب انزلی از سرمایه میهنی تا فاجعه ملی

مرداب انزلی در مسیر نابودی آن
مرداب انزلی در مسیر نابودی آن

۴دهه بعد از سرقت انقلاب ضدسلطنتی مردم ایران توسط نظام قرون‌ وسطایی آخوندها، بحرانهای مرگبار زیست بوم ایران تا آنجا عمیق و فاجعه‌بار گشته است که موجودیت و حیات تمامی جامعه و سرزمین ایران را در معرض انهدام واقعی قرار داده است.

یک نمونه از پیامدهای مرگبار و جبران‌ناپذیر این بحران مرگبار را در شروع سال جدید (۹۸) همگان مشاهده کردند که چگونه سیلابهای سهمگین به سرعت سراسر میهن اسیر را در برگرفت و سه استان اصلی گلستان، لرستان، و خوزستان را با خسارات بسیار سنگین در هم پیچید.

چهار ماه بعد از آن سیل خانمانسوز، اکنون رسانه‌های حکومتی چهره کریه تخریب و انهدام محیط‌زیست ایران را در نابودی یکی از مهمترین و قدیمی ترین تالابهای ایران که روزگاری از زیباترین تالابهای جهان بحساب می‌آمد برملا می‌کنند.

سایت حکومتی اقتصاد آنلاین ۲۵خرداد ۹۸در مطلبی با عنوان «نفس های آخر عروس تالابهای ایران» از این جنایت تاریخی با وقاحت تمام این‌چنین رونمایی می‌کند: «عروس تالاب‌های ایران حالا بوی تعفن می‌دهد. کمبود آب ورودی به تالاب انزلی سبب شده این اکو سیستم طبیعی به لجنزاری تبدیل شود که هر لحظه ممکن است نفس آخر را بکشد. حجم رسوبات تالاب انزلی،‌ بنا بر آمارهای اعلام شده از سوی سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور به یک میلیارد و ۲۰۰میلیون متر‌مکعب رسیده که اگر میزان ورود سموم کشاورزی به این تالاب اضافه شود این عدد بسیار بیشتر می‌شود. سالانه ۷۰۰هزار تن رسوب وارد تالاب انزلی می‌شود که باعث شده عمق تالاب طی چند دهه گذشته از ۱۰متر به ۲متر و در برخی از قسمتها به خشکی کامل برسد».

 

تالاب انزلی معروف به «تالاب لاله مردابی»

تالاب یا مرداب انزلی معروف به «تالاب لاله مردابی» با مساحت حدود ۲۱هزار هکتار واقع در استان گیلان از سال ۱۳۵۴جزو تالابهای بین‌المللی تحت حفاظت‌شده به‌شمار می‌رفت و مهمترین منبع تکثیر و تولید ماهیان خاویاری و استخوانی دریای خزر بود.

این تالاب به‌دلیل موقعیت جغرافیایی بی‌نظیر خود از نظر میزان بالای رطوبت و آب با هیچ‌یک از تالابهای ایران قابل مقایسه نبود از این رو محل تخم ریزی آبزیان، پناهگاه و مأمن پرندگان بومی و مهاجر بود.

علاو ه بر تمامی این مزایای بی‌همتا، تالاب انزلی به‌دلیل وجود بیش از ۱۰۰گونه پرندگان، ۵۰گونه ماهی و ۱۰۰گونه موجودات گیاهی به‌عنوان یک اکو سیستم بی‌نظیر طبیعت نقش تصفیه خانه و خودپالایی طبیعی تالاب و رودخانه‌های منتهی به دریای خزر را هم به‌عهده داشت.

در رابطه با نقش بی‌بدیل و بی‌همتای تالاب انزلی در گذشته، همین بس که بگوییم این تالاب از چنان جایگاهی در زیست بوم ایران برخوردار بود که کارشناسان بین‌المللی در کنفرانس رامسر تأکید داشتند که این تالاب به تنهایی علاوه بر تأمین آب آشامیدنی ایران توانایی و ظرفیت تأمین آب آشامیدنی چند کشور همسایه را نیز می‌تواند به‌عهده بگیرد.

اما امروزه بعد از گذشت چهار دهه از حاکمیت منحوس و تبهکار آخوندها علاوه بر نابود شدن عرصه زیادی از این اکو سیستم بی‌نظیر طبیعت، از این تالاب غارت شده لجن زاری بیش نمانده است به‌نحوی که عمق ۱۱متری این تالاب در بسیاری از قسمتهای آن به ۳۰الی ۴۰سانتیمتر و در برخی از قسمتها به خشکی کامل رسیده است.

در توضیح ابعاد عظیم و غیرقابل باور انبوه لجنی که هم‌اکنون در تالاب انزلی روی هم انباشته شده است رسانه‌های حکومتی ناگزیر این‌گونه پرده‌برداری می‌کنند:

«فقط در غرب تالاب انزلی حداقل باید سه میلیون تریلی لجن خارج کنیم تا تالاب به خودپالایی برسد». (خبرگزاری حکومتی ایسنا ۱۸تیرماه ۹۸)

 

فاجعه زیست محیطی و خطرناک

تبهکاری و ویرانگری حاکمیت فاسد آخوندی در ارتباط با تالاب انزلی آن زمان بهتر روشن می‌شود که بدانیم تالاب انزلی از هم‌اکنون به یک خطر بالقوه زیست محیطی برای مردم و کشاورزان منطقه تبدیل شده است. در این باره رسانه‌های حکومتی از جمله خبرگزاری حکومتی ایسنا ۱۰تیرماه ۹۸به‌صراحت اعلام می‌کنند: «معضلات زیست محیطی تالاب انزلی به همین امر محدود نشده و در مقیاس بزرگ‌تر سلامت و بهداشت جوامع محلی بسیار متراکم پیرامونی خود را نیز تهدید می‌کند».

مهمتر این‌که دیکتاتوری غارت و چپاول آخوندی در استیصال مطلق رهایی و خلاصی خود از این چالش مرگبار را با اقدامات ضدبشری و غارتگرانه هر چه بیشتر شدت بخشیده است و تحت عنوان پاکسازی تالاب از لجن، دست به اقدامات ویران‌کننده‌ای زده است که از هم‌اکنون موجی از اعتراضها و مخالفتهای مردمی و حامیان محیط‌زیست را برانگیخته است.

در این باره خبرگزاری حکومتی ایسنا ۱۸تیرماه ۹۸بعد از اعتراف به نابودی یکی از ارزشمندترین اکو سیستم‌های طبیعی میهن به اقدامات ویرانگر رژیم در این زمینه پرداخته و از آن این‌گونه رونمایی کرد: «سازمان حفاظت محیط‌زیست درصدد آن است که از طریق روش «بایوجیمی» عمق لجن‌ها را کاهش دهد اما فعالآن محیط‌زیست نسبت به خطرات احتمالی این طرح برای سلامت آبزیان و شهروندان این منطقه نگران هستند و معتقدند که ترکیب به کار رفته در روش «بایوجیمی» سرطان‌زاست»

توضیح این‌که روش بایوجیمی یک روش بیولوژیک تسریع‌یافته است که به میزان محدودی باعث حذف لجن‌ها از کف تالاب می‌شود اما به‌دلیل استفاده از دی اکسید تینانیوم در این ترکیب موجب بروز بیماری سرطان در بین جوامع محلی خواهد شد.

این اقدامات ضدانسانی و جنایتکارانه رژیم در حالی صورت عملی به خود گرفته است که کارشناسان محیط‌زیست معتقدند نتیجه‌گیری و ارزیابی اثرات بازخورد استفاده از هر گونه ماده اعم از زیستی و غیرزیستی در یک زیست بوم به مدتها زمان نیاز دارد تا آثار مخرب خود را ظاهر نماید از این رو آثار و نشانه‌های این اقدام ضدبشری رژیم در حال حاضر خود را بارز نکرده است و باید آنرا به‌عنوان یک خطر بالقوه محیط‌زیستی در نظر گرفت.

از سوی دیگر این جنایت تاریخی اکنون خود دستمایه مخاصمات باندهای فاسد و غارتگر حاکمیت آخوندی شده است. در این باره خبرگزاری حکومتی ایسنا ۱۶تیرماه ۹۸با اذعان به این‌که بایوجمی یک روش شیمیایی و فوق‌العاده خطرناک است به وجه غارتگرانه باندهای رژیم آخوندی در این رابطه اعتراف می‌کند: «نهصد میلیارد تومان اعتبار اختصاص یافته به اجرای طرح بایوجمی در تالاب انزلی به پروژه‌های اولویت دار زیست محیطی گیلان اختصاص پیدا کند. گویا جیب برخی از این اعتبار نهصد میلیارد تومانی در حال پر شدن است اما مشکلی از حجم مشکلات زیست محیطی مردم گیلان کاهش پیدا نکرده و نگرانیهای فراوانی پیرامون عواقب اجرای آن نیز در استان ایجاد شده است».

همین منبع در ادامه به نمونه دیگری از این غارتگریهای حکومتی اعتراف و اضافه می‌کند: «هشت میلیارد تومان از اعتبارات دولتی اختصاص یافته به گیلان از محل اسناد دولتی به‌علت عدم پیگیری برخی از دستگاه‌ها و دریافت آن در زمان مقرر سوخت شده است».

شایان یادآوری است که دورنمای بسیار تیره و تار این تهدیدات زیست محیطی،آن زمان روشن‌تر و برجسته‌تر خواهد شد که بدانیم بحرانها و چالشهای ناشی از فجایع زیست محیطی همه‌گیر بوده و تقریباً تمام شهرها و مناطق اطراف آن را در برخواهد گرفت. در این باره هم سایت حکومتی دیار میرزا ۱۶تیرماه ۹۸با عنوان «نگاه آزمایشگاهی دولت به گیلان جای تأسف دارد» آنرا مترادف و مشابه فاجعه چرنوبیل دانسته و اضافه می‌کند: «نگوییم طرح بایوجیمی، بگوییم حمله‌ٔ بایوجیمی که یادآور حادثه‌ٔ چرنوبیل است و انقطاع نسل، شیوع سرطانها و جهش ژنتیکی در پی دارد».

درک و اشراف به این جنایت تاریخی رژیم زمانی میسر می‌شود که به مختصات کنونی تالاب انزلی و تهدیدات بالقوه‌ای که در حال حاضر از هر سو آن را احاطه کرده‌اند نظری داشته باشیم:

 

مختصات کنونی تالاب انزلی

خبرگزاری حکومتی ایسنا ۱۸تیرماه ۹۸در مطلبی با عنوان« بایوجیمی؛ نسخه شفابخش یا مرگبار» از جنایات اخیر رژیم آخوندی در ارتباط با تالاب انزلی این‌گونه پرده‌برداری نموده است:

«یکی از مهمترین دغدغه‌ها که از آن به‌عنوان عامل خشکی تالاب انزلی یاد می‌شود، افت شدید عمق آب است که از هشت تا ۱۱متر به یک متر و حتی ۵۰سانتیمتر رسیده است. بر اساس گزارش منتشره دانشگاه تهران در سال ۱۳۹۵، عمق رسوب‌گذاری سالانه تالاب انزلی، بین یک تا هفت میلیمتر است. اگر متوسط نرخ رسوب‌گذاری سه میلیمتر در نظر گرفته شود هر ۳۰سال، یک متر باید از عمق تالاب کاسته شود این در حالیست که کاهش عمق تالاب در ۳۰سال گذشته، سه متر بوده است».

خبرگزاری ایسنا در ادامه ضمن اذعان به این‌که تالاب انزلی از سال ۱۳۷۲ به‌دلیل ضعف شدید تنوع زیستی در لیست سیاه مونترو قرار گرفته است وجه دیگری از ابعاد ویران گر رژیم آخوندی را این چینن بازتاب می‌دهد: «سالانه ۵۸۰هزار تن رسوبات از ۴۰۰۰کیلومتر حوضه آبریز به تالاب انزلی می‌ریزد همچنین فاضلاب‌های پنج شهر اطراف تالاب به‌ویژه رشت و انزلی (تا ۸۰درصد)، وارد این تالاب می‌شود. افزون براین، مقصد فاضلاب ۲۳۸روستا به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم تالاب بین‌المللی انزلی است. ورود فاضلاب‌های خانگی در کنار پساب‌های صنعتی و سموم کشاورزی به تالاب انزلی منجر به تشکیل رسوبات آلی به‌ویژه در غرب و مرکز تالاب شده است».

این منبع حکومتی با اعتراف به این‌که در غرب تالاب انزلی حداقل باید سه میلیون تریلی لجن خارج کنیم تا تالاب به خودپالایی برسد اضافه می‌کند: «بازدیدها از تالاب انزلی نشان می‌دهد که در حال حاضر کاهش عمق تالاب انزلی به‌حدی است که در بیشتر نقاط تالاب امکان تردد قایق وجود ندارد و برای همین در برخی نقطه‌ها سعی شده از طریق برداشت لجن‌ها و رسوبات مسیر حداقل برای تردد قایق‌ها بازگشایی شود. از سوی دیگر کم‌آبی تالاب انزلی تا حدی پیش رفته که در بخش‌هایی از تالاب از نیلوفرهای آبی که سالانه هزاران نفر را برای بازدید به سمت تالاب می‌کشاند، خبری نیست».

 

پروژه‌های ضدملی سدسازی عامل ویرانی و آلودگی

در کنار تمامی این فجایع دردناک همچنین باید به پروژه‌های ضد ملی و غارتگرانه سدسازی توسط سپاه پاسداران اشاره کرد که علاوه بر از بین رفتن زمینهای کشاورزی مردم محل، خود نقش تعیین‌کننده در انهدام و نابودی تالاب انزلی داشته است.

در این باره خبرگزاری حکومتی مهر ۱۸دیماه ۹۷در مطلبی با عنوان « سد لاسک رنجی افزون بر تالاب انزلی» با اعتراف به این‌که گیلان به سمت اوضاع و احوال دریاچه ارومیه و خوزستان پیش می‌رود درباره عواقب احداث سد لاسک و اثرات نابود کننده بعدی.ان.این‌چنین می‌نویسد:

«زیر آب رفتن سه روستای لاسک، کلوان و ویسرود با جمعیتی بیش از ۱۶۳۰نفر، همچنین کمبود آب در۷روستای زیرمجموعه روستای لاسک، دفن شدن بیش از ۶۶هکتار شالیزار منطقه و ۴۳هکتار اراضی باغی و چای‌کاری در مخزن سد»

آثار مخرب ساختن سد بر تالاب انزلی

آثار مخرب ساختن سد بر تالاب انزلی

خبرگزاری مهر در ادامه اضافه می‌کند: «خسارت‌های ساخت این سد به همین‌ها ختم نشده بلکه علاوه بر کاهش قابل‌ توجه آب ورودی به تالاب با ارزش جهانی انزلی و اثرات آن، ۱۰۰هکتار از شمشادستانهای جنگل‌های ارزشمند هیرکانی که در شمار گونه‌های ممنوع‌القطع بوده نیز با اجرای این پروژه نابود می‌شوند».

بله! در سایه حاکمیت غارت و چپاول آخوندی تالاب انزلی که تا پیش از این، یک ثروت طبیعی و نعمت بسیار بزرگ در این قسمت از میهن اسیر ما به‌شمار می‌آمد اکنون به مصیبتی مرگبار برای خطه قهرمان گیلان تبدیل شده و می‌رود که به فاجعه‌یی فراملی تبدیل شود.

گزیده ها

تازه‌ترین اخبار و مقالات